Τουρκία: Νέο σκηνικό έντασης με δύο αντι-NAVTEX για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου – Η απάντηση της Αθήνας και ο ρόλος της Γαλλίας

Σε νέα κλιμάκωση της ρητορικής και των επιχειρησιακών της διεκδικήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο προχωρά η Άγκυρα, εκδίδοντας δύο διαδοχικές αντι-NAVTEX. Στο στόχαστρο των τουρκικών ναυτικών οδηγιών μπαίνουν οι προπαρασκευαστικές έρευνες για το στρατηγικής σημασίας έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector), τόσο στην περιοχή του Καστελλορίζου όσο και εντός της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ).

Το χρονικό των τουρκικών οδηγιών και οι αξιώσεις επί του πεδίου

Η τουρκική πλευρά αντέδρασε άμεσα στις επίσημες NAVTEX που είχαν εκδοθεί από τους αρμόδιους σταθμούς του Ηρακλείου και της Λάρνακας για τις έρευνες του πλοίου βυθομέτρησης. Μέσω του σταθμού της Αττάλειας, η Άγκυρα εξέδωσε δύο αντι-NAVTEX, ισχυριζόμενη ότι τμήματα των περιοχών όπου σχεδιάζονται οι εργασίες εμπίπτουν στη δική της υφαλοκρηπίδα, επικαλούμενη εκ νέου το παράνομο και ανυπόστατο τουρκολιβυκό μνημόνιο, καθώς και τη θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Ειδικότερα, η πρώτη τουρκική οδηγία αφορά θαλάσσια ζώνη νοτιοανατολικά του Καστελλορίζου, αμφισβητώντας ευθέως τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, ενώ η δεύτερη παρεμβαίνει ανοιχτά σε οριοθετημένα θαλάσσια τεμάχια της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η ενέργεια αυτή αποδεικνύει ότι η Άγκυρα επιχειρεί να παγιώσει μια γκρίζα ζώνη στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κρήτης και Κύπρου, χρησιμοποιώντας ως μοχλό πίεσης ένα έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (PCI).

Η στρατηγική της Αθήνας: Ψυχραιμία και προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο

Στην Αθήνα, το υπουργείο Εξωτερικών και το υπουργείο Εθνικής Άμυνας παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις σε απόλυτο συντονισμό με τη Λευκωσία. Η ελληνική διπλωματία επιμένει στην τήρηση του Διεθνούς Δικαίου και της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), απορρίπτοντας κάθε μονομερή και αυθαίρετη διεκδίκηση.

Το επόμενο βήμα της ελληνικής πλευράς περιλαμβάνει τη διπλωματική καταγγελία των τουρκικών αιτιάσεων σε διεθνή και ευρωπαϊκά φόρα, ενώ παράλληλα διασφαλίζεται ότι ο σχεδιασμός για την πόντιση του καλωδίου θα προχωρήσει απρόσκοπτα. Στόχος της Αθήνας είναι να μην επιτρέψει στην Τουρκία να αποκτήσει δικαίωμα «βέτο» σε αναπτυξιακά και ενεργειακά έργα που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άρουν την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου.

Ο κρίσιμος ρόλος του γαλλικού παράγοντα και η ευρωπαϊκή διάσταση

Ιδιαίτερη βαρύτητα στην υπόθεση αποκτά η εμπλοκή της Γαλλίας. Η κατασκευάστρια εταιρεία του υποβρύχιου καλωδίου, η γαλλική Nexans, διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην υλοποίηση του εγχειρήματος, γεγονός που προσδίδει στο έργο ισχυρότατο ευρωπαϊκό και διμερές γεωπολιτικό έρεισμα. Το Παρίσι παρακολουθεί με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τη σταθερότητα στην περιοχή, δεδομένης και της στρατηγικής συμφωνίας αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής που διατηρεί με την Ελλάδα.

Η παρουσία γαλλικών συμφερόντων, σε συνδυασμό με τη χρηματοδότηση του έργου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθιστά σαφές στην Άγκυρα ότι οποιαδήποτε προσπάθεια παρεμπόδισης δεν συνιστά απλώς μια ελληνοτουρκική διαφορά, αλλά ευθεία πρόκληση απέναντι στα στρατηγικά συμφέροντα των Βρυξελλών και ισχυρών κρατών-μελών της Ένωσης.