Ευρωπαϊκή Ένωση: Γενναιόδωρη στήριξη στην Ουκρανία αλλά βαθύ αδιέξοδο για τον δικό της προϋπολογισμό

Μια έντονη πολιτική και οικονομική αντίφαση καταγράφεται στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την ώρα που οι 27 ηγέτες εμφανίζονται απόλυτα πρόθυμοι να διασφαλίσουν τα απαραίτητα κεφάλαια για την επιβίωση του Κιέβου, αδυνατούν να καταλήξουν σε συμφωνία για τον τρόπο χρηματοδότησης των εσωτερικών αναγκών και των στρατηγικών προτεραιοτήτων της ίδιας της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έγινε δεκτός με θερμές χειραψίες στις Βρυξέλλες, με τους Ευρωπαίους αξιωματούχους να δεσμεύονται για τη συνέχιση της στήριξης ενάντια στη Ρωσία, ακόμα και όταν τέθηκε στο τραπέζι το αίτημα για το υπέρογκο ποσό των 70 δισεκατομμυρίων ευρώ. Ο ίδιος εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του προς τους ηγέτες της Ένωσης, αποκαλώντας τους «πραγματικούς ηγέτες», εν μέσω της πρόσφατης έντονης αντιπαράθεσής του με τον πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Ωστόσο, πίσω από την ομοφωνία για την Ουκρανία, η σύνοδος κορυφής ανέδειξε ένα ανησυχητικό ρήγμα στο εσωτερικό της Ένωσης.

Η σύγκρουση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και οι «φειδωλοί»

Το βασικό σημείο τριβής αφορά τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό. Οι βόρειες χώρες, γνωστές ως «φειδωλοί» με επικεφαλής τη Γερμανία, επιμένουν στην επιβολή περικοπών στις παραδοσιακές πολιτικές, όπως η Κοινή Αγροτική Πολιτική και τα κονδύλια για την περιφερειακή συνοχή. Αυτή η στάση δημιουργεί βαθύ χάσμα ανάμεσα στα πλούσια και τα λιγότερο εύρωστα κράτη μέλη.

Το διαπραγματευτικό πακέτο που τέθηκε και τελικά απορρίφθηκε στη σύνοδο περιλάμβανε σημαντικές περικοπές στις νέες στρατηγικές προτεραιότητες της Ευρώπης. Συγκεκριμένα, προέβλεπε μείωση του προϋπολογισμού για την Ανταγωνιστικότητα από σχεδόν 600 δισεκατομμύρια ευρώ σε 515 δισεκατομμύρια ευρώ, καθώς και περιορισμό των αμυντικών δαπανών από 130 σε 113 δισεκατομμύρια ευρώ. Αντίθετα, οι τομείς της Συνοχής και της Γεωργίας παρέμεναν σχεδόν άθικτοι με ανεπαίσθητες μειώσεις λίγο πάνω από το 3%, γεγονός που προκάλεσε την απόλυτη αντίδραση του Βερολίνου και των συμμάχων του.

Ανταγωνιστικότητα, ενέργεια και πολιτική αβεβαιότητα

Η αδυναμία εξεύρεσης κοινού τόπου θέτει σε άμεσο κίνδυνο την υλοποίηση της ατζέντας για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, θέμα που ανέδειξε με σαφήνεια η πρόσφατη έκθεση του Μάριο Ντράγκι για την αντιμετώπιση του ανταγωνισμού από τις ΗΠΑ και την Κίνα. Οι μειώσεις στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, στο πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» και στην Εξωτερική Δράση απειλούν να αποδυναμώσουν τη θέση της Ένωσης στη διεθνή σκηνή.

Παράλληλα, έντονο παραμένει το χάσμα στον τομέα της πράσινης μετάβασης, με χώρες όπως η Ισπανία να πιέζουν για ταχεία απεξάρτηση από τον άνθρακα, ενώ ισχυρά κράτη όπως η Γαλλία και η Γερμανία αναζητούν τρόπους να επιβραδύνουν ορισμένους περιβαλλοντικούς στόχους, περιλαμβανομένων των ορίων εκπομπών για τους κινητήρες εσωτερικής καύσης.

Το πολιτικό τοπίο περιπλέκει ακόμη περισσότερο την κατάσταση, καθώς η προθεσμία για την τελική απόφαση φαίνεται να παρατείνεται. Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν στραμμένο το βλέμμα στις κρίσιμες προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, όπου η υποψήφια Μαρίν Λεπέν έχει ήδη διαμηνύσει την πρόθεσή της να μειώσει τη συνεισφορά του Παρισιού στα ευρωπαϊκά ταμεία, μια εξέλιξη που θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει ολόκληρο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα.