Σύγκρουση ΕΕ και Βρετανίας: Μπλόκο των Βρυξελλών στο σχέδιο απελάσεων Ευρωπαίων πολιτών

Ένα νέο, σοβαρό μέτωπο αντιπαράθεσης ανοίγει στις σχέσεις ανάμεσα στις Βρυξέλλες και το Λονδίνο, με αφορμή τη μεταναστευτική πολιτική και τη διαχείριση των αλλοδαπών παραβατών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση απαιτεί επισήμως από τη βρετανική κυβέρνηση να εγκαταλείψει τα σχέδιά της για τη διευκόλυνση και επίσπευση των απελάσεων Ευρωπαίων πολιτών που έχουν καταδικαστεί για εγκλήματα στο Ηνωμένο Βασίλειο, προειδοποιώντας για ευθεία παραβίαση των διεθνών δεσμεύσεων της χώρας.

Το «αγκάθι» της Συμφωνίας Αποχώρησης

Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκεται η ερμηνεία και η εφαρμογή της Συμφωνίας Αποχώρησης (Withdrawal Agreement), η οποία καθόρισε το νομικό πλαίσιο του Brexit. Οι διαπραγματευτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν καταστήσει σαφές προς τους Βρετανούς υπουργούς ότι οφείλουν «να μην προχωρήσουν» στην εφαρμογή των νέων αυστηρότερων ρυθμίσεων, υπογραμμίζοντας ότι οι σχεδιαζόμενες απελάσεις προσκρούουν ευθέως στις πρόνοιες που προστατεύουν τα δικαιώματα των πολιτών της ΕΕ.

Σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς, οι πολίτες των κρατών-μελών που είχαν εγκατασταθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο πριν από την ολοκλήρωση του διαζυγίου καλύπτονται από ειδικές εγγυήσεις. Για να απομακρυνθεί κάποιος από τη χώρα, απαιτείται η απόδειξη ότι αποτελεί πραγματική, παρούσα και επαρκώς σοβαρή απειλή για τη δημόσια τάξη. Αντιθέτως, οι νέοι κανόνες που επιδιώκει να θεσπίσει το Λονδίνο χαμηλώνουν τον πήχη, επιτρέποντας την απέλαση με βάση ευρύτερα και αυστηρότερα κριτήρια, ανάλογα με εκείνα που ισχύουν για τους υπηκόους τρίτων χωρών.

Η σκληρή γραμμή του Λονδίνου για την εγκληματικότητα

Από την πλευρά της, η βρετανική κυβέρνηση δέχεται έντονες εσωτερικές πολιτικές πιέσεις για την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας και τον έλεγχο των συνόρων. Το βρετανικό υπουργείο Εσωτερικών έχει θέσει ως προτεραιότητα την απαλλαγή του σωφρονιστικού συστήματος από αλλοδαπούς καταδίκους, προκειμένου να αποσυμφορηθούν οι φυλακές και να ικανοποιηθεί το περί δικαίου αίσθημα της κοινής γνώμης.

Βρετανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι κάθε κυρίαρχο κράτος οφείλει να έχει τη διακριτική ευχέρεια να απομακρύνει όσους παραβιάζουν τη νομοθεσία του, ανεξαρτήτως εθνικότητας. Ωστόσο, η προσπάθεια εξίσωσης των Ευρωπαίων πολιτών με τους υπόλοιπους αλλοδαπούς παραβάτες σκοντάφτει στις δεσμεύσεις που η ίδια η Βρετανία επικύρωσε κατά την έξοδό της από την Ένωση.

Ορατός ο κίνδυνος νομικής εμπλοκής και νέας κρίσης

Η παρέμβαση των Βρυξελλών δεν αποτελεί απλώς μια διπλωματική σύσταση, αλλά μια νομική προειδοποίηση με πιθανές κυρώσεις. Εάν το Λονδίνο αγνοήσει τις εκκλήσεις της ΕΕ και θέσει σε ισχύ το νέο πλαίσιο, η διαφωνία είναι πολύ πιθανό να οδηγηθεί στον επίσημο μηχανισμό επίλυσης διαφορών που προβλέπει η διμερής συνθήκη.

Μια τέτοια εξέλιξη θα επιβαρύνει σημαντικά το κλίμα εμπιστοσύνης σε μια περίοδο όπου τόσο το Ηνωμένο Βασίλειο όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθούν να οικοδομήσουν μια πιο εποικοδομητική σχέση συνεργασίας σε κρίσιμους τομείς, όπως η ασφάλεια και η οικονομία. Η υπόθεση των απελάσεων αποδεικνύει για ακόμη μία φορά ότι οι συνέπειες του Brexit συνεχίζουν να δοκιμάζουν την ισορροπία δυνάμεων ανάμεσα στα δύο μέρη.