OFF THE RECORD: Μη μου λες να ζω με αναμνήσεις…
Συναγερμός στην Ευρώπη για το νέο «υπερβακτήριο»: Εκτίναξη της ανθεκτικής Κλεμπσιέλλας και ελάχιστες θεραπευτικές επιλογές

Μια νέα, εξαιρετικά επικίνδυνη απειλή για τη δημόσια υγεία εξαπλώνεται ραγδαία στα ευρωπαϊκά νοσοκομεία, δοκιμάζοντας τις αντοχές των συστημάτων υγείας. Σύμφωνα με τα νεότερα δεδομένα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC), οι λοιμώξεις από το βακτήριο Klebsiella pneumoniae (κλεμπσιέλλα της πνευμονίας), το οποίο παρουσιάζει ανθεκτικότητα στα συνήθη φάρμακα, κατέγραψαν ανησυχητική αύξηση της τάξης του 50% μεταξύ των ετών 2019 και 2022. Η εξέλιξη αυτή φέρνει το υγειονομικό προσωπικό αντιμέτωπο με ένα δραματικά περιορισμένο θεραπευτικό οπλοστάσιο.
Υψηλή θνησιμότητα και περιορισμένο θεραπευτικό οπλοστάσιο
Η κλεμπσιέλλα αποτελεί συχνό αίτιο λοιμώξεων του αναπνευστικού και του ουροποιητικού συστήματος, καθώς και βακτηριαιμιών, προκαλώντας συχνά εκτεταμένες νοσοκομειακές εξάρσεις. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η ραγδαία αύξηση στελεχών που είναι ανθεκτικά στις καρβαπενέμες — τα αντιβιοτικά ευρέος φάσματος που παραδοσιακά αποτελούν την ισχυρότερη γραμμή άμυνας της ιατρικής.
Για τους ασθενείς που προσβάλλονται από πολυανθεκτική κλεμπσιέλλα, οι διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές συρρικνώνονται σε παλαιότερα φάρμακα με αυξημένη τοξικότητα, όπως η κολιστίνη, ή σε εξειδικευμένους συνδυασμούς νεότερων σκευασμάτων. Τα επιδημιολογικά στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: το 2020 υπολογίστηκε ότι περισσότερο από το 10% των ασθενών με ανθεκτική κλεμπσιέλλα κατέληξε (4.076 θάνατοι σε σύνολο 38.668 καταγεγραμμένων περιστατικών στην Ευρώπη). Το ποσοστό αυτό είναι υπερδιπλάσιο σε σύγκριση με τη θνησιμότητα του ανθεκτικού χρυσίζοντος σταφυλόκοκκου (MRSA), η οποία διαμορφώνεται περίπου στο 4%.

Ανησυχητική εξάπλωση στην ευρωπαϊκή ήπειρο
Ενώ τα μέτρα νοσοκομειακού ελέγχου έχουν αποδώσει καρπούς στη μείωση άλλων υπερβακτηρίων, όπως το MRSA και το ανθεκτικό E. coli, η κλεμπσιέλλα συνεχίζει να υπερβαίνει τα αναχώματα. Η γεωγραφική εικόνα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρουσιάζει έντονες αντιθέσεις. Χώρες όπως η Αυστρία, η Γαλλία, η Φινλανδία και η Μάλτα κατάφεραν να συγκρατήσουν τους δείκτες, ωστόσο στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη παρατηρούνται εκρηκτικές αυξήσεις.
Στη Σλοβενία τα ποσοστά ανθεκτικών λοιμώξεων εκτοξεύθηκαν κατά 590% και στην Ουγγαρία κατά 530% μέσα στην τριετία 2019-2022. Ακόμη και σε συστήματα υγείας της Βόρειας και Δυτικής Ευρώπης, όπως στην Ολλανδία (+85%) και τη Δανία (+48%), καταγράφηκε σημαντική άνοδος. Η επικεφαλής του ECDC, Άντρεα Άμον, υπογράμμισε τη σοβαρότητα της κατάστασης, επισημαίνοντας ότι η συνεχιζόμενη επιδείνωση ακυρώνει την προσπάθεια επίτευξης των ευρωπαϊκών στόχων.
Η μικροβιακή αντοχή και οι ευρωπαϊκοί στόχοι του 2030
Συνολικά, η μικροβιακή αντοχή στερεί τη ζωή από τουλάχιστον 35.000 ανθρώπους ετησίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ισλανδία και τη Νορβηγία. Παρά τη συμφωνία των κρατών-μελών για μείωση των σοβαρών λοιμώξεων του αίματος κατά 5% έως το 2030, τα δεδομένα δείχνουν σαφή απόκλιση από τον στόχο.
Παράλληλα, η συνολική κατανάλωση αντιβιοτικών στους ανθρώπους υποχώρησε μόλις κατά 2,5% την περίοδο 2019-2022, απέχοντας παρασάγγας από τον ευρωπαϊκό στόχο για μείωση κατά 20%. Το ECDC απευθύνει επείγουσα έκκληση για ενίσχυση των μέτρων πρόληψης στα νοσοκομεία, αυστηρότερη επιτήρηση της συνταγογράφησης και άμεση εφαρμογή πολιτικών ορθολογικής χρήσης των αντιβιοτικών, χαρακτηρίζοντας τη συλλογική δράση ζήτημα υψίστης σημασίας για τη διαφύλαξη της δημόσιας υγείας.
























