OFF THE RECORD: Μη μου λες να ζω με αναμνήσεις…
Εμβόλια στα φαρμακεία: Οι 19 ευρωπαϊκές χώρες που πρωτοπορούν – Η θέση της Ελλάδας

Η αξιοποίηση των κοινοτικών φαρμακείων ως σημείων παροχής εμβολιαστικών υπηρεσιών καταγράφεται πλέον ως μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης Φαρμακοποιών (PGEU), οι πολίτες σε 19 ευρωπαϊκές χώρες έχουν σήμερα τη δυνατότητα να εμβολιάζονται κατά της εποχικής γρίπης ή και της νόσου COVID-19 απευθείας στο φαρμακείο της γειτονιάς τους, ενισχύοντας ουσιαστικά την εμβολιαστική κάλυψη και προστατεύοντας ιδιαιτέρως τις ευπαθείς ομάδες.
Ο ευρωπαϊκός χάρτης και η διεύρυνση των υπηρεσιών
Στη λίστα των χωρών όπου οι φαρμακοποιοί χορηγούν εμβόλια περιλαμβάνονται, εκτός από την Ελλάδα, το Βέλγιο, η Κύπρος, η Δανία, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιρλανδία, η Ιταλία, η Λετονία, η Λιθουανία, το Λουξεμβούργο, η Μάλτα, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Ρουμανία, καθώς και χώρες εκτός ΕΕ όπως η Νορβηγία, η Ελβετία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Πρωτοπόρος στην εφαρμογή του μέτρου υπήρξε η Πορτογαλία, η οποία θέσπισε τον εμβολιασμό στα κοινοτικά φαρμακεία ήδη από το 2007. Ακολούθησε το Ηνωμένο Βασίλειο το 2008 και η Ιρλανδία το 2011. Ωστόσο, ο καταλύτης για τη μαζική υιοθέτηση της πρακτικής ήταν η πανδημία του κορονοϊού, η οποία ανάγκασε τα εθνικά συστήματα υγείας να αναθεωρήσουν τη σχετική νομοθεσία.
Πλέον, η δραστηριότητα αυτή επεκτείνεται θεαματικά: σε 13 από τις 19 χώρες επιτρέπεται η χορήγηση ευρύτερης γκάμας σκευασμάτων, όπως τα εμβόλια κατά του πνευμονιόκοκκου, του έρπητα ζωστήρα, της μηνιγγίτιδας, του ιού HPV, της ηπατίτιδας Α και Β, ακόμη και ταξιδιωτικών εμβολίων. Παράλληλα, σε χώρες όπως η Εσθονία και η Σουηδία, οι εμβολιασμοί εντός φαρμακείων διεξάγονται από ιατρούς ή νοσηλευτές, ενώ η Τσεχία εξετάζει ανάλογη νομοθετική ρύθμιση παρά τις αντιδράσεις της τοπικής ιατρικής κοινότητας.
Η ελληνική πραγματικότητα: Από το 2019 στα Κέντρα Εμβολιασμού Ενηλίκων
Στην Ελλάδα, το πρώτο αποφασιστικό βήμα έγινε το 2019 με το άρθρο 160 του Νόμου 4600/2019, το οποίο επέτρεψε σε πιστοποιημένους φαρμακοποιούς να διενεργούν εποχικούς αντιγριπικούς και αντιτετανικούς εμβολιασμούς. Η ουσιαστική τομή ολοκληρώθηκε τον Απρίλιο του 2024, όταν η Βουλή ψήφισε το άρθρο 47 του Νόμου 5102/2024.
Με τη ρύθμιση αυτή, τα ελληνικά φαρμακεία αναβαθμίστηκαν θεσμικά σε «Κέντρα Εμβολιασμού Ενηλίκων». Οι πιστοποιημένοι επαγγελματίες απέκτησαν το δικαίωμα να χορηγούν το σύνολο των εμβολίων που προβλέπονται από το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών για πολίτες άνω των 18 ετών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων κατά της COVID-19, καθιστώντας την πρόληψη πιο προσιτή από ποτέ.
Εκπαίδευση και καταπολέμηση της διστακτικότητας
Η ασφαλής εφαρμογή των εμβολιασμών στα φαρμακεία βασίζεται στην αυστηρή και συνεχή εκπαίδευση των επιστημόνων. Όπως επισημαίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση Φοιτητών Φαρμακευτικής (EPSA), η κατάρτιση δεν περιορίζεται μόνο στην ανοσολογία και στην τεχνική της ένεσης, αλλά επεκτείνεται στις δεξιότητες επικοινωνίας.
Ο ρόλος του φαρμακοποιού θεωρείται κρίσιμος στην αντιμετώπιση της εμβολιαστικής διστακτικότητας, καθώς η καθημερινή, άμεση επαφή με το κοινό προσφέρει το ιδανικό περιβάλλον για επιστημονικά τεκμηριωμένη ενημέρωση και διάλυση των παρανοήσεων. Η ευρωπαϊκή εμπειρία επιβεβαιώνει ότι η συμπληρωματική λειτουργία των φαρμακείων με το υπόλοιπο σύστημα υγείας θωρακίζει ουσιαστικά τη δημόσια υγεία.
























