OFF THE RECORD: Μη μου λες να ζω με αναμνήσεις…
Συναγερμός για τα αποθέματα χταποδιού: Πώς οι παράνομες παγίδες απειλούν τις ελληνικές θάλασσες

Σοβαρές διαστάσεις λαμβάνει η υπεραλίευση και η ανεξέλεγκτη χρήση παράνομων παγίδων στις ελληνικές θάλασσες, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τη βιωσιμότητα των πληθυσμών του χταποδιού. Το πρόβλημα, το οποίο εντοπίζεται έντονα στις ακτές της Βόρειας Ελλάδας αλλά και σε πολλές ακόμη θαλάσσιες ζώνες της χώρας, ανέδειξε στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων της ΕΡΤ3 η διευθύντρια της Sea Shepherd Ελλάδας, Βάλια Στεφανουδάκη, ζητώντας την άμεση ενίσχυση των ελέγχων.
Η «βιομηχανία» των πλαστικών κιουπιών και η διατάραξη της αναπαραγωγής
Όπως επισημαίνει η οργάνωση, αν και η πλειονότητα των επαγγελματιών αλιέων συμμορφώνεται με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο, καταγράφονται εκτεταμένες περιπτώσεις παραβατικότητας. Συγκεκριμένα, αντί για το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο των 1.500 παγίδων ανά σκάφος, ασυνείδητοι αλιείς ποντίζουν 5.000 έως και 10.000 πλαστικά κιούπια. Η λανθασμένη εντύπωση ότι η υπερβολική αύξηση των εργαλείων μεγιστοποιεί την ψαριά οδηγεί σε έναν επικίνδυνο ανταγωνισμό, παρασύροντας και άλλους επαγγελματίες σε ανάλογες πρακτικές.
Η μέθοδος αυτή βασίζεται στην πόντιση πλαστικών δοχείων στον βυθό, συνδεδεμένων ανά περίπου δέκα μέτρα με σχοινιά. Η πιο καταστροφική συνέπεια της μεθόδου αφορά την αναπαραγωγική διαδικασία: το χταπόδι εκλαμβάνει το κιούπι ως ασφαλές καταφύγιο και το επιλέγει για να αποθέσει τα αυγά του. Όταν οι παγίδες ανασύρονται κατά την περίοδο της ωοτοκίας, καταστρέφονται ολόκληρες μελλοντικές γενιές, καθώς αφαιρούνται ταυτόχρονα τα ενήλικα άτομα και τα αυγά τους.
Ανεξέλεγκτη δραστηριότητα και παντελής απουσία σήμανσης
Σύμφωνα με τα στοιχεία των ερευνών της Sea Shepherd, το πρόβλημα δεν περιορίζεται στη Βόρεια Ελλάδα. Χιλιάδες παράνομες παγίδες έχουν καταγραφεί να παραμένουν στο νερό ακόμη και κατά την περίοδο απαγόρευσης –από την 1η Ιουλίου έως τις 30 Σεπτεμβρίου– σε περιοχές όπως το Ιόνιο, η Πάτρα, ο Ευβοϊκός, αλλά και ο Θερμαϊκός Κόλπος, όπου η συγκεκριμένη αλιευτική τεχνική έχει απαγορευτεί ρητά εδώ και χρόνια.
Ενδεικτικό του ελλείμματος επιτήρησης είναι το γεγονός ότι σε περίπου 55.000 παγίδες που εντοπίστηκαν από την οργάνωση δεν υπήρχε καμία απολύτως σήμανση με τα στοιχεία του κατόχου τους. Η παντελής έλλειψη ταυτοποίησης καθιστά αδύνατο τον εντοπισμό και τον καταλογισμό ευθυνών στους παραβάτες, ακυρώνοντας την αποτελεσματικότητα των λιμενικών αρχών.
Προτάσεις για διάσωση του είδους και απαγόρευση εμπορίας
Για την ανάσχεση της κατάρρευσης των ιχθυαποθεμάτων, κρίνεται επιβεβλημένη η πιστή εφαρμογή του νόμου, ο οποίος ορίζει ρητά ότι από την 1η Ιουλίου έως τις 30 Σεπτεμβρίου όλες οι παγίδες πρέπει να απομακρύνονται υποχρεωτικά από τον βυθό. Παράλληλα, στο τραπέζι των συζητήσεων έχει τεθεί πρόταση, προερχόμενη από τους ίδιους τους αλιείς, για καθολική απαγόρευση της εμπορίας χταποδιού κατά το ίδιο τρίμηνο.
Ένα τέτοιο οριζόντιο μέτρο θα εξάλειφε το οικονομικό κίνητρο για την παράνομη αλιεία και θα καθιστούσε τους ελέγχους στα σημεία διακίνησης και εστίασης απλούστερους και αποτελεσματικότερους, προστατεύοντας παράλληλα ένα από τα πιο εμβληματικά είδη του θαλάσσιου οικοσυστήματος της χώρας.
























