Σουηδία: Γιατί η κυβέρνηση απαγορεύει τη χρήση των ChatGPT και Claude στο Δημόσιο

Η ραγδαία εξάπλωση των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης έχει μεταμορφώσει τον τρόπο εργασίας παγκοσμίως, προσφέροντας ταχύτητα και αυτοματισμό σε σύνθετες καθημερινές διαδικασίες. Ωστόσο, η ανεξέλεγκτη αξιοποίησή τους στον δημόσιο τομέα εγείρει σοβαρά ζητήματα ασφάλειας και απορρήτου. Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση της Σουηδίας προχώρησε στην επίσημη απαγόρευση της χρήσης των διαδικτυακών εκδόσεων των δημοφιλών μοντέλων ChatGPT και Claude από τους κρατικούς υπαλλήλους.

Ο κίνδυνος διαρροής δεδομένων και το φαινόμενο «Shadow IT»

Το μέτρο τέθηκε σε εφαρμογή μετά από στοχευμένο έλεγχο που πραγματοποιήθηκε στη Σουηδική Υπηρεσία Μεταφορών, όπου διαπιστώθηκαν επισφαλείς πρακτικές κατά την εκτέλεση υπηρεσιακών καθηκόντων. Η βασική ανησυχία των σουηδικών αρχών εστιάζει στο γεγονός ότι η εισαγωγή ευαίσθητων, εμπιστευτικών κρατικών πληροφοριών σε δημόσιες πλατφόρμες AI, χωρίς ειδικές συμβάσεις προστασίας, ενέχει τον κίνδυνο αποθήκευσης των δεδομένων ή αξιοποίησής τους για την περαιτέρω εκπαίδευση των αλγορίθμων.

Ο διευθυντής ψηφιοποίησης στα κυβερνητικά γραφεία της χώρας, Μίκαελ Βέτερκραντς, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τη χρήση μη εγκεκριμένων ψηφιακών εφαρμογών –μια πρακτική γνωστή στον χώρο της κυβερνοασφάλειας ως «shadow IT». Όπως υπογράμμισε, η ανεξέλεγκτη διακίνηση κρατικών εγγράφων σε πλατφόρμες τρίτων μπορεί να επιφέρει απρόβλεπτες συνέπειες για την εθνική ασφάλεια των πληροφοριών.

Η εγκεκριμένη εναλλακτική και το αυστηρό πλαίσιο ελέγχου

Η σουηδική διοίκηση δεν απορρίπτει συνολικά την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά επιδιώκει την ένταξή της υπό αυστηρά θεσμικά όρια. Ως εγκεκριμένη εναλλακτική λύση προκρίνεται το Microsoft Copilot, το οποίο έχει υποβληθεί σε εξονυχιστικούς ελέγχους ασφαλείας και καλύπτεται από δεσμευτική συμφωνία προστασίας προσωπικών δεδομένων ανάμεσα στον τεχνολογικό κολοσσό και το σουηδικό κράτος.

Παράλληλα, προβλέπονται εξαιρέσεις για περιορισμένο αριθμό υπαλλήλων των οποίων τα καθήκοντα απαιτούν τη χρήση εργαλείων όπως το ChatGPT της OpenAI ή το Claude της Anthropic. Ωστόσο, η πρόσβαση αυτή θα επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο μέσω ειδικής, ελεγχόμενης πύλης ψηφιακών βοηθών που έχει αναπτύξει εσωτερικά ο σουηδικός μηχανισμός.

Διεύρυνση των περιορισμών σε όλο το σουηδικό κράτος

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της δημόσιας ραδιοφωνίας Sveriges Radio, ανάλογες απαγορεύσεις έχουν υιοθετηθεί ήδη από τη Σουηδική Φορολογική Υπηρεσία και την Εθνική Υπηρεσία Φροντίδας Ιδρυματοποιημένων Ατόμων. Τα ChatGPT και Claude προστίθενται πλέον στο κινεζικής προέλευσης DeepSeek στη «μαύρη λίστα» των μη εξουσιοδοτημένων εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης.

Η στάση της Στοκχόλμης αποτυπώνει την αυξανόμενη επιφυλακτικότητα των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων απέναντι στα εμπορικά γλωσσικά μοντέλα, χαράσσοντας μια σαφή γραμμή ανάμεσα στην ψηφιακή καινοτομία και την αδιαπραγμάτευτη προστασία των κρατικών δεδομένων.