OFF THE RECORD: Μη μου λες να ζω με αναμνήσεις…
Σιβηρία: Άγνωστο βοοειδές της Εποχής των Παγετώνων ανακαλύφθηκε στο Σπήλαιο Ντενίσοβα

Ένα ακόμη σπουδαίο επιστημονικό μυστήριο έρχεται στο φως μέσα από τα βάθη του φημισμένου Σπηλαίου Ντενίσοβα στη νότια Σιβηρία. Ο αρχαιολογικός αυτός χώρος, ο οποίος κατέστη παγκοσμίως γνωστός χάρη στην ταυτοποίηση των πρώτων λειψάνων των μυστηριωδών ανθρώπων Ντενίσοβαν, αποκάλυψε τώρα την ύπαρξη ενός εντελώς άγνωστου μέχρι σήμερα μεγάλου θηλαστικού της Εποχής των Παγετώνων. Πρόκειται για ένα προϊστορικό είδος βοοειδούς, το οποίο σύμφωνα με τα νέα γενετικά ευρήματα διατηρεί στενή συγγένεια με το σύγχρονο γιακ.
Γενετική ταυτοποίηση μέσω αρχαίου DNA
Η ανακάλυψη βασίστηκε σε επισταμένη έρευνα μικρών οστικών θραυσμάτων που εντοπίστηκαν στο ιστορικό σπήλαιο στα Όρη Αλτάι της Ρωσίας. Παρά την αποσπασματική φύση των δειγμάτων, οι ερευνητές κατόρθωσαν να εξαγάγουν γενετικό υλικό υψηλής ποιότητας. Η ανάλυση του αρχαίου DNA κατέδειξε ότι τα οστά ανήκουν σε ένα είδος βοοειδούς που διαφέρει θεμελιωδώς από οποιοδήποτε άλλο γνωστό μέλος της οικογένειας, τόσο της σύγχρονης πανίδας όσο και των εξαφανισμένων ειδών που έχουν καταγραφεί ιστορικά.
Η μοριακή σύγκριση αποκάλυψε ότι ο πλησιέστερος σύγχρονος συγγενής του ζώου είναι το ασιατικό γιακ, ένα φυτοφάγο γνωστό για την εντυπωσιακή του προσαρμοστικότητα στις χαμηλές θερμοκρασίες και τα δύσβατα ορεινά εδάφη. Τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι το νεοανακαλυφθέν βοοειδές μοιραζόταν παρόμοια οικολογική θέση στην παγωμένη στέπα της Ευρασίας.

Μια διαδρομή εκατοντάδων χιλιάδων ετών στα Όρη Αλτάι
Στο πλαίσιο της έρευνας εξετάστηκαν συνολικά 20 θραύσματα οστών που αποδίδονται στο συγκεκριμένο ζώο. Τα 14 από αυτά προέρχονται απευθείας από το Σπήλαιο Ντενίσοβα, ενώ τα υπόλοιπα έξι εντοπίστηκαν σε παρακείμενες θέσεις της ευρύτερης γεωγραφικής ζώνης. Η χρονολόγηση των ευρημάτων μαρτυρά τη μακροβιότητα και την ανθεκτικότητα του είδους στο πέρασμα του γεωλογικού χρόνου.
Το αρχαιότερο από τα δείγματα χρονολογείται πριν από περίπου 250.000 έως 200.000 χρόνια, ενώ το νεότερο τοποθετείται χρονικά πριν από μόλις 27.000 χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι το προϊστορικό βοοειδές επιβίωσε επιτυχώς για περισσότερα από 170.000 χρόνια, διασχίζοντας πολλαπλές περιόδους κλιματικών αναταράξεων, παγετωνικών μεγίστων και θερμότερων διαλειμμάτων, προτού τελικά οδηγηθεί στην εξαφάνιση κατά τα τέλη του Ύστερου Πλειστόκαινου.
Νέα δεδομένα για το προϊστορικό οικοσύστημα
Η ταυτόχρονη παρουσία του άγνωστου αυτού μεγάλου ζώου στον ίδιο χώρο όπου κατέφευγαν κατά καιρούς οι Ντενίσοβαν, αλλά και οι Νεάντερταλ, προσφέρει νέα δεδομένα για τη διατροφική αλυσίδα και τις στρατηγικές επιβίωσης των αρχαϊκών ανθρώπινων ειδών. Η αφθονία μεγάλων φυτοφάγων αποτελούσε βασικό πόρο τροφής, δέρματος και οστών για τους προϊστορικούς κυνηγούς.
Το Σπήλαιο Ντενίσοβα επιβεβαιώνει για μία ακόμη φορά τον ρόλο του ως ενός από τα σημαντικότερα παλαιοντολογικά «θησαυροφυλάκια» του πλανήτη. Οι ιδιαίτερες συνθήκες σταθερής ψύξης στο εσωτερικό του συνεχίζουν να λειτουργούν ως φυσική χρονοκάψουλα, επιτρέποντας στην επιστήμη να συμπληρώσει κρίσιμα κενά στο παζλ της προϊστορικής μεγαπανίδας.























