Οικονομική «D-Day» για το Ιράν: Το σχέδιο Μπέσεντ για πρωτοφανή χρηματοπιστωτικό αποκλεισμό και οι χώρες στο στόχαστρο

Ένα νέο, σαρωτικό κεφάλαιο στην οικονομική στρατηγική της Ουάσιγκτον απέναντι στην Τεχεράνη προαναγγέλλει ο Σκοτ Μπέσεντ, υπογραμμίζοντας ότι πλησιάζει μια πραγματική «οικονομική D-Day» για το Ιράν. Σε άρθρο παρέμβασής του στους Financial Times, ο Αμερικανός αξιωματούχος περιγράφει τη στρατηγική αυτή ως τη «μεγαλύτερη χρηματοπιστωτική επίθεση που έχει εξαπολυθεί ποτέ εναντίον ενός αντιπάλου», θέτοντας σε συναγερμό τις διεθνείς αγορές και τα κράτη που διατηρούν εμπορικές σχέσεις με την ιρανική ηγεσία.

Το δόγμα της «μέγιστης πίεσης» σε νέα, πρωτοφανή κλίμακα

Σύμφωνα με όσα διαμηνύει ο Σκοτ Μπέσεντ, η νέα επιχείρηση οικονομικού στραγγαλισμού δεν θα περιοριστεί στα συνήθη μέτρα επιβολής προστίμων ή περιορισμών. Αντιθέτως, στοχεύει στην πλήρη αποκοπή του Ιράν από το διεθνές τραπεζικό σύστημα και στον απόλυτο μηδενισμό των εσόδων του από τις εξαγωγές αργού πετρελαίου, που αποτελούν το βασικό στήριγμα του κρατικού προϋπολογισμού και των περιφερειακών του δραστηριοτήτων.

Το σχέδιο περιλαμβάνει εξονυχιστικούς ελέγχους στις μεθόδους παράκαμψης των κυρώσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» δεξαμενοπλοίων που μεταφέρει ιρανικό πετρέλαιο υπό σημαίες ευκαιρίας, καθώς και στα δίκτυα εικονικών εταιρειών που διευκολύνουν τις διεθνείς συναλλαγές της Τεχεράνης.

Ποιες χώρες κινδυνεύουν να βρεθούν στο στόχαστρο

Η κλιμάκωση αυτή δεν αφορά αποκλειστικά το Ιράν, αλλά επεκτείνεται σε όσους συνεχίζουν να συνεργάζονται οικονομικά μαζί του. Το μήνυμα της Ουάσιγκτον είναι σαφές: η επιβολή δευτερογενών κυρώσεων θα είναι αμείλικτη, θέτοντας τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς προ του διλήμματος να επιλέξουν μεταξύ της πρόσβασης στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα και των συναλλαγών με την Τεχεράνη.

Στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθεί κυρίως η Κίνα, η οποία απορροφά τη συντριπτική πλειονότητα των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου μέσω ανεξάρτητων διυλιστηρίων, αλλά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα σε κόμβους της Μέσης Ανατολής και της Ασίας που λειτουργούν ως ενδιάμεσοι σταθμοί εκκαθάρισης συναλλαγών. Παράλληλα, χώρες που εισάγουν ιρανικό φυσικό αέριο ή ηλεκτρική ενέργεια ενδέχεται να αντιμετωπίσουν αυξημένη πίεση να επισπεύσουν τη διαφοροποίηση των πηγών τους.

Οι συνέπειες για την παγκόσμια ενέργεια και τις ισορροπίες

Η προοπτική μιας τέτοιας εκτεταμένης οικονομικής επίθεσης προκαλεί ήδη έντονο προβληματισμό για τη σταθερότητα των ενεργειακών αγορών. Παρότι η αμερικανική πλευρά εκτιμά ότι η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου επαρκεί για να απορροφήσει τον αποκλεισμό των ιρανικών βαρελιών χωρίς να προκληθεί ενεργειακό σοκ, οι αναλυτές παρακολουθούν στενά τις αντιδράσεις της αγοράς.

Η «οικονομική D-Day» σηματοδοτεί τη μετατροπή των χρηματοπιστωτικών εργαλείων σε κύριο άξονα γεωπολιτικής πίεσης, με στόχο να αναγκαστεί η Τεχεράνη να επανεξετάσει ριζικά τόσο το πυρηνικό της πρόγραμμα όσο και τη στάση της στη Μέση Ανατολή.