Ντόναλντ Τραμπ για Τουρκία: «Πάντα θα ικανοποιώ τον Ερντογάν, είναι φίλος μου» – Το παρασκήνιο για τις κυρώσεις CAATSA

Σε νέες δηλώσεις που αναμένεται να αναδιαμορφώσουν τις ισορροπίες στον άξονα Ουάσιγκτον – Άγκυρας προχώρησε ο Ντόναλντ Τραμπ, αναφερόμενος ευθέως στο καθεστώς των αμερικανικών κυρώσεων εις βάρος της Τουρκίας. Ο πρώην πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών υπογράμμισε τη στενή προσωπική σχέση που διατηρεί με τον Τούρκο ομόλογό του, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δηλώνοντας χαρακτηριστικά πως «πάντα θα ικανοποιεί» τον πρόεδρο της Τουρκίας, τον οποίο και αποκάλεσε φίλο του.

Οι δηλώσεις Τραμπ και το ζήτημα των κυρώσεων CAATSA

Το βασικό σημείο τριβής στις σχέσεις των δύο χωρών παραμένει ο νόμος CAATSA (Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act), βάσει του οποίου επιβλήθηκαν κυρώσεις στην τουρκική αμυντική βιομηχανία. Η απόφαση της Άγκυρας να προμηθευτεί το ρωσικό αντιπυραυλικό σύστημα S-400 οδήγησε όχι μόνο στις εν λόγω κυρώσεις αλλά και στην αποπομπή της Τουρκίας από το πολυεθνικό πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών πέμπτης γενιάς F-35.

Η τοποθέτηση του Ντόναλντ Τραμπ επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για πιθανή αναθεώρηση ή άρση αυτών των περιορισμών. Η Άγκυρα επιδιώκει σταθερά την απεμπλοκή της από τις κυρώσεις, ζητώντας παράλληλα την επιστροφή των κονδυλίων που είχε καταβάλει για τα F-35 ή την απρόσκοπτη προμήθεια νέων μαχητικών αεροσκαφών F-16 Block 70 και κιτ εκσυγχρονισμού.

Η προσωπική διπλωματία και οι περιφερειακές ισορροπίες

Η προσέγγιση του Ντόναλντ Τραμπ βασίζεται συχνά στο μοντέλο της άμεσης, προσωπικής διπλωματίας μεταξύ ηγετών. Κατά τη διάρκεια της πρώτης προεδρικής του θητείας, οι σχέσεις με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χαρακτηρίστηκαν από έντονες διακυμάνσεις αλλά και από ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας σε ανώτατο επίπεδο.

Μια πιθανή αλλαγή στρατηγικής από την πλευρά της Ουάσιγκτον απέναντι στην Τουρκία παρακολουθείται στενά από τους συμμάχους του NATO, αλλά και από τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου. Η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία διατηρούν στρατηγικές σχέσεις ασφαλείας με τις ΗΠΑ, επισημαίνοντας σταθερά την ανάγκη σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου και της σταθερότητας στην περιοχή.

Τα θεσμικά εμπόδια στο αμερικανικό Κογκρέσο

Παρά τις προσωπικές προθέσεις του Ντόναλντ Τραμπ, η πλήρης άρση των κυρώσεων CAATSA δεν αποτελεί μια απλή διαδικασία. Το αμερικανικό Κογκρέσο έχει διαχρονικά υιοθετήσει αυστηρή στάση απέναντι στην εξωτερική πολιτική της Τουρκίας, συνδέοντας την άρση των περιορισμών με την πλήρη απόσυρση των ρωσικών S-400 από τουρκικό έδαφος.

Οι νομοθέτες τόσο των Ρεπουμπλικανών όσο και των Δημοκρατικών έχουν επανειλημμένα τονίσει ότι η αμυντική συνεργασία με τη Ρωσία συνιστά άμεση απειλή για την ασφάλεια της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Συνεπώς, οποιαδήποτε μελλοντική προσπάθεια παράκαμψης των κυρώσεων θα βρεθεί αντιμέτωπη με σημαντικές κοινοβουλευτικές αντιστάσεις στην Ουάσιγκτον.