Μάικλ Μπαρ (Fed): Οι ΗΠΑ να προετοιμαστούν για σοβαρές αναταράξεις στην εργασία και ανισότητες λόγω AI

Σε μια ηχηρή προειδοποίηση για τις βαθιές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις που ενδέχεται να επιφέρει η ραγδαία εξάπλωση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) προχώρησε το υψηλόβαθμο στέλεχος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed), Μάικλ Μπαρ. Μιλώντας σε εκδήλωση στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ, ο αξιωματούχος υπογράμμισε ότι η αμερικανική οικονομία οφείλει να προετοιμαστεί για μια «σοβαρή αναστάτωση» στην απασχόληση, καθώς και για περαιτέρω διεύρυνση των ανισοτήτων, εάν τα οφέλη της τεχνολογικής επανάστασης δεν κατανεμηθούν ισόρροπα.

Εκδημοκρατισμός της τεχνολογίας ή επικίνδυνη συγκέντρωση ισχύος;

Αναλύοντας τις προοπτικές της νέας τεχνολογίας, ο Μπαρ επισήμανε πως οι τελικές επιπτώσεις παραμένουν ακόμη αβέβαιες και θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από τον βαθμό ανταγωνισμού στον κλάδο. Όπως σημείωσε, εάν επικρατήσει υγιής ανταγωνισμός, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να εξελιχθεί σε ένα φθηνό και πανταχού παρόν αγαθό —όπως συνέβη ιστορικά με το διαδίκτυο— επιτρέποντας τον εκδημοκρατισμό της γνώσης και προσφέροντας κρίσιμα εργαλεία ανάπτυξης στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Στον αντίποδα, το εναλλακτικό σενάριο προδιαγράφει μια επικίνδυνη συγκέντρωση της αγοράς στα χέρια ελάχιστων τεχνολογικών κολοσσών. Σε αυτή την περίπτωση, τα παραγόμενα κέρδη θα κατευθυνθούν σχεδόν αποκλειστικά στους κατόχους του κεφαλαίου που υποκαθιστά την ανθρώπινη εργασία, διευρύνοντας το χάσμα πλούτου και περιορίζοντας δραστικά το όφελος για την ευρύτερη κοινωνία.

Ιστορικό χαμηλό για το μερίδιο εργασίας και πίεση στους νέους

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Μπαρ στη συνεχιζόμενη συρρίκνωση του μεριδίου της εργασίας στο εθνικό εισόδημα των ΗΠΑ —τον δείκτη που αποτυπώνει πόσο μέρος της οικονομικής παραγωγής μετατρέπεται σε μισθούς. Ο δείκτης αυτός υποχώρησε στο ιστορικό χαμηλό του 52,8%, έναντι του 60% με 65% που διατηρούνταν σταθερά από τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου έως τις αρχές του 21ου αιώνα.

Παρότι μέχρι σήμερα η εκτόπιση θέσεων εργασίας καταγράφεται περιορισμένη και η τεχνητή νοημοσύνη έχει δημιουργήσει παράλληλα νέες ανάγκες, ο αξιωματούχος της Fed έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου. Ήδη παρατηρούνται σημάδια υποκατάστασης εργαζομένων, πρωτίστως στους νεότερους και λιγότερο έμπειρους επαγγελματίες. Σύμφωνα με τον ίδιο, εάν οι τεχνολογικές μεταβολές επιβληθούν με ανεξέλεγκτη ταχύτητα, η αγορά εργασίας δεν θα προλάβει να προσαρμοστεί ομαλά, θέτοντας σε ευθεία δοκιμασία το ίδιο το «Αμερικανικό Όνειρο».

Στο μικροσκόπιο της Fed οι μακροοικονομικές επιπτώσεις

Η τοποθέτηση αυτή αντανακλά τον έντονο προβληματισμό των κεντρικών τραπεζιτών για τις κοινωνικές πιέσεις που δημιουργεί η ψηφιακή μετάβαση. Το ζήτημα αναμένεται να τεθεί επί τάπητος και σε ειδικό δημόσιο φόρουμ στο Σαν Φρανσίσκο, από ομάδα εργασίας που συνέστησε ο πρόεδρος της Fed, Κέβιν Γουόρς, με αποκλειστικό στόχο τη χαρτογράφηση των επιπτώσεων της AI στην ευρύτερη οικονομία και τη νομισματική πολιτική.