Κύκλωμα φοροδιαφυγής στη Θεσσαλονίκη: Το δίκτυο των 917 εταιρειών, οι «αχυράνθρωποι» και τα χρέη εκατομμυρίων

Σοκάρουν οι αποκαλύψεις για τη δράση ενός εκτεταμένου κυκλώματος φοροδιαφυγής και οικονομικής απάτης με έδρα τη Θεσσαλονίκη, το οποίο φέρεται να ενορχήστρωσε τη σύσταση 917 εικονικών εταιρειών, αφήνοντας πίσω του ανυπολόγιστες οφειλές προς το ελληνικό Δημόσιο. Πίσω από τη βιτρίνα της σύνθετης οικονομικής δραστηριότητας κρυβόταν ένας καλά δομημένος μηχανισμός εξαπάτησης, ο οποίος εκμεταλλευόταν συστηματικά ευάλωτους πολίτες, μετατρέποντάς τους εν αγνοία τους ή έναντι πενιχρών αμοιβών σε διαχειριστές επιχειρήσεων-φαντομάτων.

Η εκμετάλλευση ευάλωτων πολιτών και το μεροκάματο των 50 ευρώ

Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των διωκτικών αρχών βρίσκεται η μεθοδολογία στρατολόγησης των λεγόμενων «αχυρανθρώπων». Σύμφωνα με τα στοιχεία της δικογραφίας, οι πραγματικοί εγκέφαλοι της οργάνωσης προσέγγιζαν άτομα με χαμηλά εισοδήματα, ανέργους, άτομα με αναπηρία, αλλά και εργαζόμενους σε επισφαλείς θέσεις, εκμεταλλευόμενοι την οικονομική τους ανέχεια.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση πολίτη που εκτελούσε χρέη «αυτοφωράκια» με μεροκάματο μόλις 50 ευρώ. Το άτομο αυτό είχε αναλάβει την υποχρέωση να εμφανίζεται ενώπιον των αρχών και να αναλαμβάνει την ευθύνη για ενδεχόμενες παραβάσεις, επιτρέποντας στους πραγματικούς διαχειριστές να παραμένουν στο απυρόβλητο. Ακόμη πιο κραυγαλέα είναι η ιστορία ενός λαντζέρη, ο οποίος βρέθηκε ξαφνικά να φέρει στο ΑΦΜ του οφειλές που αγγίζουν τα 30 εκατομμύρια ευρώ, καθώς εμφανιζόταν ως νόμιμος εκπρόσωπος εταιρικών σχημάτων χωρίς ο ίδιος να έχει ιδέα για την πραγματική κλίμακα των συναλλαγών.

Ο μηχανισμός της απάτης με τις 917 εικονικές εταιρείες

Το σύστημα που είχε στηθεί βασιζόταν στη μέθοδο του «εξαφανισμένου εμπόρου» (missing trader fraud) και στην κυκλική απάτη τύπου carousel. Οι εμπλεκόμενοι ίδρυαν διαδοχικά εταιρείες, πραγματοποιούσαν συναλλαγές εκατομμυρίων ευρώ, εξέδιδαν εικονικά φορολογικά στοιχεία και δεν απέδιδαν ποτέ τον ΦΠΑ και τους προβλεπόμενους φόρους.

Όταν οι επιχειρήσεις αυτές συσσώρευαν υπέρογκα χρέη και άρχιζαν να προσελκύουν την προσοχή των φορολογικών ελέγχων, μεταβιβάζονταν στους «μπροστινούς». Στη συνέχεια εγκαταλείπονταν ή οδηγούνταν σε πτώχευση, ενώ νέες οντότητες δημιουργούνταν για να συνεχίσουν την ίδια δραστηριότητα. Ενδεικτικό του κυνισμού της οργάνωσης είναι το γεγονός ότι στα αρχεία ορισμένων εταιρειών εμφανίζονταν ως διαχειριστές ακόμη και αποβιώσαντες πολίτες.

Σε πλήρη εξέλιξη οι έρευνες των αρχών

Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί της ΑΑΔΕ, σε συνεργασία με την Οικονομική Αστυνομία και τις εισαγγελικές αρχές, έχουν ξεκινήσει ενδελεχή έλεγχο στις ροές χρήματος, επιχειρώντας να εντοπίσουν τα τελικά κέρδη της παράνομης δραστηριότητας. Παράλληλα, διερευνάται ο ρόλος λογιστών, συμβολαιογράφων και νομικών προσώπων που παρείχαν την τεχνογνωσία για τη συγκρότηση του λαβυρίνθου των 917 εταιρειών.

Η υπόθεση αναδεικνύει για άλλη μια φορά την ανάγκη για αυστηρότερες δικλίδες ασφαλείας κατά τη σύσταση και μεταβίβαση εταιρικών μεριδίων, καθώς και την κοινωνική διάσταση τέτοιων κυκλωμάτων, τα οποία αφήνουν οικονομικά κατεστραμμένους ανυποψίαστους πολίτες που βρίσκονται αντιμέτωποι με ποινικές και αστικές ευθύνες για χρέη που δεν δημιούργησαν ποτέ.