Κουμπαράς για παιδιά: Τα 4 επενδυτικά προφίλ, η κρατική επιδότηση και η εγγύηση κεφαλαίου

Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε το νομοσχέδιο για τη θέσπιση του Ατομικού Επενδυτικού Λογαριασμού Ανηλίκων (ΑΕΛΑ), του νέου «κουμπαρά» που θα τεθεί σε πλήρη εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027. Το μέτρο στοχεύει στη στήριξη των νέων οικογενειών, προβλέποντας γενναία κρατική συνεισφορά έως και 1.200 ευρώ ετησίως ανά παιδί, καθώς και τέσσερις διαφορετικές επενδυτικές επιλογές που καλύπτουν όλο το φάσμα ρίσκου —από χαρτοφυλάκια μηδενικού μετοχικού κινδύνου έως αμιγώς αναπτυξιακές τοποθετήσεις.

Πώς λειτουργεί ο Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων και ποιοι καταθέτουν

Τον λογαριασμό ανοίγει ο γονέας ή ο έχων την επιμέλεια, υπό την προϋπόθεση ότι είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας και το παιδί δεν έχει συμπληρώσει το δεύτερο έτος της ηλικίας του. Κάθε ανήλικος θα διαθέτει έναν μοναδικό λογαριασμό συνδεδεμένο με το ΑΦΜ ή το ΑΜΚΑ του. Δικαίωμα κατάθεσης έχουν όχι μόνο οι γονείς αλλά και παππούδες, νονοί ή λοιποί συγγενείς, με ανώτατο ετήσιο όριο τις 10.000 ευρώ ανά δικαιούχο.

Το Δημόσιο διπλασιάζει ουσιαστικά την αποταμίευση των νοικοκυριών: για κάθε ευρώ που κατατίθεται, το κράτος προσφέρει ισόποση συνεισφορά έως 1.200 ευρώ τον χρόνο. Η πίστωση πραγματοποιείται μηνιαίως μέσω της ΑΑΔΕ (για ποσά έως 100 ευρώ τον μήνα) ή μέσω ετήσιας εκκαθάρισης. Αυτό σημαίνει ότι για μια μηνιαία αποταμίευση 100 ευρώ, ο λογαριασμός ενισχύεται με 2.400 ευρώ ετησίως, προτού υπολογιστούν οι επενδυτικές αποδόσεις.

Οι τέσσερις επενδυτικές επιλογές: Από τα συντηρητικά ομόλογα στις δυναμικές μετοχές

Οι πόροι του λογαριασμού θα τοποθετούνται αποκλειστικά σε εισηγμένες μετοχές και ομόλογα σε ρυθμιζόμενες αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΕΟΧ, καθώς και σε αμοιβαία κεφάλαια και ETF τύπου ΟΣΕΚΑ. Αντίθετα, απαγορεύονται ρητά τα κρυπτοστοιχεία, τα παράγωγα και τα δομημένα προϊόντα μόχλευσης. Οι γονείς καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα σε τέσσερα επενδυτικά προφίλ:

• Συντηρητικό: 100% σταθερό εισόδημα (ομόλογα, καταθέσεις) και 0% μετοχές.
• Ισορροπημένο: 70% τοποθετήσεις σταθερού εισοδήματος και 30% μετοχές.
• Αναπτυξιακό: 30% σταθερό εισόδημα και 70% μετοχές.
• Δυναμικό: 100% μετοχικές τοποθετήσεις.

Σε περίπτωση που οι γονείς δεν δηλώσουν προτίμηση, τα κεφάλαια κατευθύνονται αυτόματα στο συντηρητικό προφίλ, το οποίο συνοδεύεται από εγγύηση κεφαλαίου για το σύνολο των εισφορών (οικογένειας και κράτους) με μέγιστο ετήσιο κόστος διαχείρισης 0,50%. Οι πάροχοι —τράπεζες, ασφαλιστικές και εταιρείες επενδύσεων— υποχρεούνται να προσφέρουν τουλάχιστον ένα προϊόν εγγυημένου κεφαλαίου σε κάθε κατηγορία. Η αλλαγή προφίλ επιτρέπεται έως δύο φορές σε όλη τη διάρκεια του λογαριασμού και μόνο ανά πενταετία.

Ανάληψη στα 18 και πλήρες πλέγμα φοροαπαλλαγών

Τα συσσωρευμένα ποσά κλειδώνουν μέχρι την ενηλικίωση του παιδιού, με πρόωρη ρευστοποίηση να επιτρέπεται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις (θάνατος ή σοβαρά προβλήματα υγείας). Στα 18 του έτη, ο νέος αποκτά πλήρη κυριότητα των χρημάτων, τα οποία μπορεί να εισπράξει ή να μεταφέρει σε δικό του λογαριασμό χωρίς καμία φορολογική επιβάρυνση.

Το θεσμικό πλαίσιο διασφαλίζει ότι ο λογαριασμός είναι ακατάσχετος και απαλλαγμένος από φόρους. Οι καταθέσεις εξαιρούνται από τον φόρο δωρεών και γονικών παροχών, δεν δημιουργούν τεκμήρια διαβίωσης και δεν προσμετρώνται στα εισοδηματικά όρια για τη χορήγηση κοινωνικών επιδομάτων, ενώ απαλλάσσονται πλήρως από φόρο τα μερίσματα, οι τόκοι και οι υπεραξίες.