Κομισιόν: Γιατί επανέρχεται το κιτ επιβίωσης 72 ωρών – Οι νέες απειλές και το σχέδιο ετοιμότητας της ΕΕ

Η συζήτηση για την ατομική και συλλογική ανθεκτικότητα επανέρχεται με ένταση στις Βρυξέλλες, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέτει εκ νέου στο επίκεντρο την ανάγκη για αυτάρκεια των πολιτών διάρκειας τουλάχιστον 72 ωρών. Σε ένα ραγδαία μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον, όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις με επίκεντρο τη Μόσχα συνυπάρχουν με τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, τις κυβερνοεπιθέσεις και τις διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες, η Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο πρόληψης. Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές δεν αφορούν αποκλειστικά το ενδεχόμενο μιας στρατιωτικής σύρραξης, αλλά εστιάζουν στη συνολική θωράκιση απέναντι σε ένα ευρύ φάσμα συνδεδεμένων κινδύνων.

Η λογική πίσω από το κρίσιμο «παράθυρο» των 72 ωρών

Το χρονικό διάστημα των τριών ημερών αποτελεί βασικό άξονα των πρωτοκόλλων πολιτικής προστασίας διεθνώς. Κατά τις πρώτες 72 ώρες μιας μεγάλης κρίσης —είτε πρόκειται για φυσική καταστροφή, εκτεταμένο μπλακάουτ ή βιομηχανικό ατύχημα— οι δυνάμεις άμεσης επέμβασης δέχονται τεράστιο φόρτο εργασίας, ενώ οι κρίσιμες υποδομές μπορεί να έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές.

Όπως επισημαίνεται, η αυτόνομη διαβίωση των νοικοκυριών για αυτό το διάστημα δεν σημαίνει ότι οι αρχές προεξοφλούν μια καταστροφή, αλλά ότι παρέχεται χρόνος στις υπηρεσίες διάσωσης να οργανώσουν την υποστήριξη. Όσο περισσότεροι πολίτες είναι προετοιμασμένοι να καλύψουν τις άμεσες ανάγκες τους, τόσο περισσότεροι κρατικοί πόροι μπορούν να κατευθυνθούν στις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες που χρήζουν άμεσης βοήθειας.

Τι περιλαμβάνει ο βασικός εξοπλισμός έκτακτης ανάγκης

Παρότι η Κομισιόν δεν έχει θεσπίσει υποχρεωτική λίστα, προωθεί καλές πρακτικές από χώρες όπως η Γαλλία και η Ολλανδία. Ένα πλήρες κιτ έκτακτης ανάγκης, αποθηκευμένο σε εύκολα προσβάσιμο σημείο ή μέσα σε σακίδιο άμεσης διαφυγής, προτείνεται να περιλαμβάνει:

• Εμφιαλωμένο νερό (3 λίτρα ανά άτομο την ημέρα) και τρόφιμα μακράς διαρκείας που δεν χρειάζονται μαγείρεμα.
• Φορητό ραδιόφωνο με μπαταρίες για ενημέρωση σε περίπτωση πτώσης των δικτύων.
• Φακό με εφεδρικές μπαταρίες, σπίρτα και κεριά.
• Πλήρες κουτί πρώτων βοηθειών και απαραίτητα συνταγογραφούμενα φάρμακα.
• Φορτισμένο power bank και εφεδρικά καλώδια για κινητά τηλέφωνα.
• Μετρητά σε χαρτονομίσματα και κέρματα, σε περίπτωση διακοπής των ηλεκτρονικών πληρωμών.
• Αντίγραφα ταυτοτήτων και σημαντικών εγγράφων σε αδιάβροχη συσκευασία, καθώς και εφεδρικά κλειδιά.

Εκπαίδευση στα σχολεία και καθιέρωση «Ημέρας Ετοιμότητας»

Η στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν περιορίζεται στον οικιακό εξοπλισμό, αλλά στοχεύει στην καλλιέργεια μιας βαθύτερης κουλτούρας πρόληψης. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνονται τακτικές ασκήσεις ετοιμότητας στα ευρωπαϊκά σχολεία, ώστε τα παιδιά να εκπαιδεύονται στην ψύχραιμη και αποτελεσματική αντίδραση σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης.

Παράλληλα, σχεδιάζεται η καθιέρωση της ετήσιας «Ημέρας Ετοιμότητας της ΕΕ» στις 23 Οκτωβρίου, αρχής γενομένης από το 2027. Η συγκεκριμένη ημερομηνία συνδέεται συμβολικά με την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας το 2001, αναδεικνύοντας τη διαρκή σημασία του συντονισμού και της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών απέναντι στις σύγχρονες, πολυεπίπεδες προκλήσεις.