Κολωνάκι: Τα αρχοντικά, τα μυστικά και οι ξεχασμένες ιστορίες της οδού Πινδάρου

Ορισμένα σημεία της Αθήνας διαθέτουν μια τόσο πυκνή αστική σκηνογραφία και ιστορική φόρτιση, που λειτουργούν ως ανοιχτά βιβλία μνήμης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αρχή της οδού Πινδάρου στο Κολωνάκι, από τη συμβολή της με την Ακαδημίας έως τη Σόλωνος, συμπεριλαμβανομένης της διασταύρωσης με την οδό Αλεξάνδρου Σούτσου. Σε αυτό το κομμάτι της πόλης, οι αρχιτεκτονικοί ρυθμοί από το 1890 έως το 1935 συνθέτουν μια γοητευτική βεντάλια αισθητικής, διασώζοντας την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής.

Το Μέγαρο Δεληγεώργη και το παρασκήνιο των κατεδαφίσεων

Η είσοδος σε αυτή την ιστορική γειτονιά σηματοδοτείται από το επιβλητικό Μέγαρο Δεληγεώργη, ανεγερθέν γύρω στο 1890, με προσόψεις επί των οδών Κανάρη και Πινδάρου. Το κτίριο, που στη μεταπολεμική περίοδο συνδέθηκε άρρηκτα με την Ταινιοθήκη της Ελλάδος, κατάφερε να διασωθεί παρά τις αλλεπάλληλες απειλές κατεδάφισης. Ήδη από το 1932, σχέδια της εταιρείας «Νεοτεχνική» προέβλεπαν την κατεδάφιση του πρώην κτιρίου της Λέσχης Κωνσταντινουπόλεως για την ανέγερση πολυώροφου μεγάρου σε σχέδια του αρχιτέκτονα Κώστα Κακιούζη, ενώ νέος κίνδυνος εμφανίστηκε γύρω στο 1970. Το κτίριο εν τέλει άντεξε, διατηρώντας ακέραιο τον μνημειακό χαρακτήρα της περιοχής.

Ακριβώς δίπλα, ένα διώροφο σπίτι με στοιχεία Arts and Crafts και επιρροές αρ νουβό κουβαλά τις δικές του δραματικές αφηγήσεις. Εκεί, το 1934, όταν στο κτίσμα διέμενε η ζωγράφος πριγκίπισσα Μπιλάσι Καντακουζηνού, σημειώθηκε η τραγική πτώση του 22χρονου Ελληνορουμάνου πρίγκιπα Θεόδωρου Καλημάλη, ο οποίος έχασε τη ζωή του επιχειρώντας ακροβασίες στην κορνίζα του δευτέρου ορόφου.

Από το σπίτι του Αττίκ στο φιλολογικό σαλόνι των Κατακουζηνών

Οι ελληνορουμανικές συνδέσεις της οδού ήταν έντονες, καθώς στον αριθμό 4 στεγαζόταν προπολεμικά η πρεσβεία της Ρουμανίας. Στη συμβολή της Πινδάρου με την Αλεξάνδρου Σούτσου ορθώνονταν έως τη δεκαετία του 1950 δύο εμβληματικά τριώροφα νεοκλασικά αρχοντικά. Στον αριθμό 5 βρισκόταν η οικία της οικογένειας Τριανταφύλλου, δηλαδή του σπουδαίου τραγουδοποιού Αττίκ, κτισμένη από τον πατέρα του μετά την επιστροφή του από την Αίγυπτο στις αρχές του 20ού αιώνα. Σύμφωνα με τη βιογραφία που συνέγραψε η Δανάη Στρατηγοπούλου, στο αντικρινό αρχοντικό διέμενε ο πρίγκιπας Ανδρέας με την πριγκίπισσα Αλίκη.

Στον αριθμό 7 της ίδιας οδού έζησε ένα άλλο ιστορικό ζεύγος, ο Άγγελος και η Λητώ Κατακουζηνού. Στον πρώτο όροφο του κτιρίου αυτού δημιούργησαν το περίφημο φιλολογικό τους σαλόνι —το πράσινο σαλόνι που απαθανάτισε ο ζωγράφος Σπύρος Βασιλείου— σημείο συνάντησης της διανόησης της εποχής. Όταν το αρχοντικό κατεδαφίστηκε, η οικογένεια μετακόμισε στη λεωφόρο Βασιλίσσης Αμαλίας, όπου η ατμόσφαιρα του ιστορικού σαλονιού αναβίωσε αργότερα μέσα από την Οικία Κατακουζηνού.

Η επιβίωση της αστικής μνήμης στον 21ο αιώνα

Στη δεξιά πλευρά της οδού Πινδάρου, μια σειρά από προπολεμικά κτίρια συνεχίζει να αφηγείται τη μεταπολεμική καθημερινότητα της πρωτεύουσας. Οι αναμνήσεις από παλιά στέκια όπως ο «Γεροφοίνικας», τα παραδοσιακά εργαστήρια κορνιζών, τα ιστορικά ιατρεία και τα κοσμικά κέντρα διασταυρώνονται με νεοκλασικές αυλές όπου πήλινες Καρυάτιδες στέκουν ακόμα ως σιωπηλοί φρουροί. Η οδός Πινδάρου παραμένει ένα από τα πιο αυθεντικά κομμάτια του αθηναϊκού κέντρου, υπενθυμίζοντας τη σημασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς για τη σύγχρονη ταυτότητα της πόλης.