Καρκίνος του παγκρέατος: Νέα θεραπεία διπλασιάζει την επιβίωση – Όσα εξηγεί η καθηγήτρια Μαρία Γαζούλη

Μία καθοριστική εξέλιξη που γεννά βάσιμες ελπίδες για τους ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος σημειώθηκε στην έδρα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (EMA) στο Άμστερνταμ. Η Επιτροπή Φαρμάκων για Ανθρώπινη Χρήση (CHMP) εισηγήθηκε θετικά προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την έγκριση του καινοτόμου σκευάσματος Rasonque (δραστική ουσία daraxonrasib). Πρόκειται για μια από του στόματος θεραπεία η οποία απευθύνεται σε ενήλικες με μεταστατικό αδενοκαρκίνωμα του παγκρέατος, των οποίων η νόσος έχει παρουσιάσει επιδείνωση μετά από τουλάχιστον μία γραμμή προηγούμενης θεραπείας.

Ο μεταστατικός καρκίνος του παγκρέατος παραμένει μία από τις πιο επιθετικές μορφές κακοήθειας με εξαιρετικά δυσμενή πρόγνωση, καθώς οι υπάρχουσες θεραπευτικές λύσεις είναι περιορισμένες και η κλασική χημειοθεραπεία συνδέεται συχνά με έντονη τοξικότητα. Για τον λόγο αυτό, η εμφάνιση μίας νέας, στοχευμένης επιλογής αποτελεί κομβικό σημείο για την ογκολογική κοινότητα.

Εντυπωσιακά αποτελέσματα: Διπλασιασμός του χρόνου επιβίωσης

Η θετική γνωμοδότηση του EMA βασίστηκε στα δεδομένα διεθνούς κλινικής μελέτης Φάσης 3, στην οποία συμμετείχαν 500 ασθενείς με προχωρημένο αδενοκαρκίνωμα του παγκρέατος. Το 92% των συμμετεχόντων έφερε τη συγκεκριμένη μετάλλαξη RAS G12, η οποία σχετίζεται άμεσα με την επιθετικότητα του όγκου.

Τα ευρήματα της μελέτης κατέδειξαν σαφή υπεροχή του Rasonque έναντι της καθιερωμένης χημειοθεραπείας. Συγκεκριμένα, η διάμεση συνολική επιβίωση των ασθενών που έλαβαν το νέο φάρμακο έφτασε τους 12,4 μήνες, έναντι μόλις 6,7 μηνών στην ομάδα ελέγχου. Παράλληλα, ο χρόνος επιβίωσης χωρίς επιδείνωση της νόσου διπλασιάστηκε, φτάνοντας τους 7,2 μήνες σε σύγκριση με τους 3,6 μήνες της χημειοθεραπείας. Επιπλέον, το προφίλ ασφάλειας κρίθηκε ευνοϊκό, με τις συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες (διάρροια, εξάνθημα, στοματίτιδα, ναυτία) να παραμένουν σε ήπια επίπεδα.

Ο μηχανισμός δράσης και η παρέμβαση στο γονίδιο KRAS

Για τη σημασία αυτής της θεραπευτικής καινοτομίας τοποθετήθηκε η καθηγήτρια Βιολογίας, Γενετικής και Νανοϊατρικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και εθνική εκπρόσωπος στην Επιτροπή Προηγμένων Θεραπειών του EMA, Μαρία Γαζούλη.

Όπως εξήγησε η κ. Γαζούλη, η δραστική ουσία daraxonrasib συνδέεται με την κυκλοφιλίνη Α και δημιουργεί ένα εξειδικευμένο σύμπλοκο που προσδένεται στις ογκοπρωτεΐνες RAS, αναστέλλοντας άμεσα τη δράση τους. «Στη μεγάλη πλειονότητα των παγκρεατικών αδενοκαρκινωμάτων, μεταλλάξεις στο γονίδιο KRAS διατηρούν τα σήματα κυτταρικού πολλαπλασιασμού συνεχώς ενεργά. Η αποτελεσματική παρέμβαση σε αυτόν τον μηχανισμό υπήρξε ερευνητικός στόχος επί δεκαετίες. Σήμερα, βλέπουμε αυτή την προσπάθεια να αποδίδει καρπούς με μια θεραπεία που στοχεύει την ίδια τη ρίζα της ανάπτυξης του όγκου», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Διαδικασία-εξπρές και η προοπτική για τους Έλληνες ασθενείς

Το Rasonque αξιολογήθηκε μέσω του προγράμματος Cancer Medicines Pathfinder του EMA, το οποίο εφαρμόζεται σε σκευάσματα υψηλής προτεραιότητας που καλύπτουν κρίσιμα ιατρικά κενά. Η κυλιόμενη αξιολόγηση επέτρεψε την ολοκλήρωση της διαδικασίας σε λιγότερες από 150 ημέρες, εξοικονομώντας πολύτιμο χρόνο σε σύγκριση με τις συνήθεις διαδικασίες που απαιτούν έως και 210 ημέρες.

Η θετική εισήγηση παραπέμπεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την τυπική επικύρωση της άδειας κυκλοφορίας σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αμέσως μετά, η διαδικασία θα μεταφερθεί σε εθνικό επίπεδο για τις αποφάσεις τιμολόγησης και αποζημίωσης. Όπως υπογράμμισε η κ. Γαζούλη, πρόκειται για μια εξαιρετικά θετική εξέλιξη που φέρνει ταχύτερα τις καινοτόμες θεραπείες στους ασθενείς, ενισχύοντας ουσιαστικά και τις επιλογές των γιατρών στην Ελλάδα.