ΗΠΑ: Δισεκατομμύρια σε τεχνητή νοημοσύνη στα σύνορα, αλλά οι μετανάστες πεθαίνουν μπροστά στις κάμερες

Όταν ο 31χρονος Χοσέ Μοράλες Μπερνάλ διέσχιζε την έρημο του νότιου Νέου Μεξικού τον Απρίλιο του 2024, βρισκόταν στην εμβέλεια τριών υπερσύγχρονων πύργων επιτήρησης. Οι εγκαταστάσεις αυτές, εξοπλισμένες με κάμερες υψηλής ευκρίνειας και αλγορίθμους τεχνητής νοημοσύνης από την εταιρεία Anduril για λογαριασμό της αμερικανικής συνοριοφυλακής (CBP), είχαν σχεδιαστεί για να εντοπίζουν αυτόματα κάθε ανθρώπινη κίνηση και να στέλνουν άμεσες ειδοποιήσεις στις οθόνες των περιπόλων. Ωστόσο, ο Μπερνάλ άφησε την τελευταία του πνοή από θερμοπληξία μόλις 110 μέτρα μακριά από τη βάση ενός πύργου, χωρίς κανείς να σπεύσει προς βοήθειά του.

Η έρευνα «Dying on Camera» και τα αποκαλυπτικά στοιχεία

Η τραγική αυτή ιστορία δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, αλλά μέρος μιας ευρύτερης ανθρωπιστικής και τεχνολογικής αποτυχίας, όπως αποκαλύπτει η εκτενής δημοσιογραφική έρευνα «Dying on Camera», μια συνεργασία του MIT Technology Review και του Times of San Diego. Διασταυρώνοντας δεδομένα από σχεδόν 4.000 σημεία εντοπισμού σορών με τη γεωγραφική θέση περίπου 600 πύργων επιτήρησης που κατέγραψε το Electronic Frontier Foundation, η έρευνα έφερε στο φως μια δραματική πραγματικότητα.

Περισσότεροι από 1.050 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους εντός του βεληνεκούς των συνοριακών πύργων επιτήρησης μεταξύ του 2015 και των αρχών του 2026. Το εύρημα αυτό καταρρίπτει το αφήγημα ότι οι θάνατοι οφείλονται αποκλειστικά σε «τυφλά σημεία» της συνοριογραμμής. Μάλιστα, τουλάχιστον 110 από αυτούς τους θανάτους σημειώθηκαν από το 2021 και μετά, εντός της εμβέλειας των πλέον προηγμένων αυτόνομων πύργων της Anduril.

Το χάσμα ανάμεσα στην τεχνολογία και τη διάσωση

Τις τελευταίες δεκαετίες, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια για την κατασκευή ενός «εικονικού τείχους» κατά μήκος των συνόρων με το Μεξικό. Το δίκτυο αυτό περιλαμβάνει drones, αερόστατα παρατήρησης, σεισμικούς αισθητήρες εδάφους και αυτόνομους πύργους τεχνητής νοημοσύνης. Επισήμως, η CBP διαφημίζει τα συστήματα αυτά όχι μόνο ως εργαλεία αποτροπής και σύλληψης, αλλά και ως μηχανισμούς έγκαιρου εντοπισμού που σώζουν ζωές στην αφιλόξενη έρημο.

Στην πράξη, όμως, το σύστημα φαίνεται να αποτυγχάνει συστηματικά στην ανθρωπιστική του διάσταση. Στην περίπτωση του Μπερνάλ, ήταν οι εργαζόμενοι μιας τοπικής χωματερής κοντά στο Σάνλαντ Παρκ που παρατήρησαν πρώτοι την παρουσία του και ειδοποίησαν τις αρχές ώρες αργότερα, όταν εκείνος δεν κινούνταν πλέον. Την ίδια χρονιά, στην ίδια ακριβώς περιοχή και υπό το βλέμμα των ίδιων τριών πύργων της Anduril, έχασαν τη ζωή τους άλλοι 18 άνθρωποι.

Ένα δαπανηρό σύστημα υπό αμφισβήτηση

Η ανάλυση των ερευνητών δείχνει ότι, παρότι η τοπογραφία της ερήμου μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να περιορίζει την ορατότητα των καμερών έως και κατά 90%, η πλειονότητα των θανάτων καταγράφηκε σε περιοχές πλήρους οπτικής κάλυψης. Το γεγονός αυτό εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα των αλγορίθμων, τη διαχείριση των ψηφιακών ειδοποιήσεων από τους πράκτορες της CBP και, τελικά, για το εάν ένα ψηφιακό σύστημα επιτήρησης αξίας δισεκατομμυρίων μπορεί πράγματι να προσφέρει ασφάλεια όταν αδυνατεί να αποτρέψει προβλέψιμες τραγωδίες μπροστά στους φακούς του.