Ελληνοτουρκικά: Τι φοβάται πραγματικά η Άγκυρα από τα ισραηλινά συστήματα στο Αιγαίο – Το εκλογικό παρασκήνιο του Ερντογάν

Σε τροχιά νέων διπλωματικών και επικοινωνιακών εντάσεων κινούνται οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, με την Άγκυρα να επαναφέρει με ένταση το αφήγημα περί αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών. Οι πρόσφατες αιχμηρές δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, καθώς και τα δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου που στοχοποιούν την ελληνική αμυντική θωράκιση –εστιάζοντας ιδιαίτερα στο Καστελόριζο και σε φερόμενη εγκατάσταση ισραηλινών συστημάτων– προκάλεσαν την άμεση και αποφασιστική απάντηση της Αθήνας.

Ο εκπρόσωπος του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, Παναγιώτης Γιαννακούλιας, απέρριψε κατηγορηματικά τις τουρκικές αιτιάσεις, υπογραμμίζοντας ότι είναι οξύμωρο να χαρακτηρίζεται «απειλή» η νόμιμη άμυνα της χώρας, τη στιγμή που η Τουρκία διατηρεί ενεργό το casus belli. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι οι μονομερείς διεκδικήσεις περί αποστρατιωτικοποίησης στερούνται οποιουδήποτε νομικού ερείσματος στο Διεθνές Δίκαιο, επαναλαμβάνοντας το αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδας στην προάσπιση της εδαφικής της ακεραιότητας.

Ο «εφιάλτης» της ηλεκτρονικής παρακολούθησης και το Ισραήλ

Πέρα από τη συνήθη ρητορική, η έντονη ανησυχία της τουρκικής πλευράς για την παρουσία προηγμένων αμυντικών συστημάτων στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου έχει βαθύτερα στρατηγικά αίτια. Μιλώντας για τις εξελίξεις, ο διεθνολόγος Θεόδωρος Τσίκας εξήγησε ότι η Άγκυρα βλέπει ως μείζονα απειλή ασφαλείας την ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής με τεχνολογία από το Ισραήλ, μια χώρα με την οποία δεν διαθέτει άμεσα χερσαία σύνορα αλλά διατηρεί εξαιρετικά τεταμένες σχέσεις.

Σύμφωνα με τον κ. Τσίκα, ο βασικός τουρκικός φόβος δεν εστιάζει αποκλειστικά σε ένα ενδεχόμενο θερμό επεισόδιο, αλλά κυρίως στον τομέα των ηλεκτρονικών πληροφοριών. Τα υπερσύγχρονα ισραηλινά συστήματα διαθέτουν δυνατότητες υποκλοπής σημάτων, ραντάρ και αποτύπωσης των στρατιωτικών κινήσεων βαθιά μέσα στην τουρκική επικράτεια. Η προοπτική μιας τέτοιας στρατηγικής επιτήρησης σε απόσταση αναπνοής από τα παράλιά της δημιουργεί έντονη νευρικότητα στην τουρκική στρατιωτική ηγεσία.

Το εσωτερικό πολιτικό παιχνίδι και οι πρόωρες κάλπες

Την ίδια ώρα, η κλιμάκωση της τουρκικής επιθετικότητας δεν μπορεί να αποκοπεί από τις εσωτερικές πολιτικές διεργασίες στη γειτονική χώρα. Ο Τούρκος Πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αντιμετωπίζει συνταγματικούς περιορισμούς που δεν του επιτρέπουν να θέσει εκ νέου υποψηφιότητα, εκτός εάν προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές από τη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση.

Για να επιτύχει την απαραίτητη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, η κυβερνητική συμμαχία επιχειρεί σύνθετους ελιγμούς, ανοίγοντας παράλληλα διαύλους προσέγγισης με το κουρδικό στοιχείο. Ωστόσο, η τουρκική αντιπολίτευση κατηγορεί συχνά τον Ερντογάν για «υποχωρητικότητα» απέναντι στην Ελλάδα. Υπό αυτό το πρίσμα, η επίδειξη ισχύος και η τεχνητή όξυνση στα ελληνοτουρκικά λειτουργούν ως ένα βολικό εργαλείο εθνικιστικής συσπείρωσης της εκλογικής του βάσης, εξυπηρετώντας τους μακροπρόθεσμους σχεδιασμούς του για παραμονή στην εξουσία.