Δημοψήφισμα στην Ισλανδία: Στις κάλπες οι πολίτες για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με την ΕΕ

Οι κάλπες άνοιξαν στην Ισλανδία, με τους πολίτες της χώρας να καλούνται να λάβουν μια κρίσιμη απόφαση για το γεωπολιτικό και οικονομικό μέλλον τους. Περίπου 273.000 εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι σε αυτό το μικρό αλλά στρατηγικής σημασίας ηφαιστειογενές νησί στη μέση του βόρειου Ατλαντικού προσέρχονται στα εκλογικά τμήματα για να απαντήσουν σε ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο και ιστορικό ερώτημα: «Πρέπει η Ισλανδία να αρχίσει και πάλι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση;».

Το ιστορικό της ευρωπαϊκής πορείας του Ρέικιαβικ

Η σχέση της Ισλανδίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση υπήρξε ανέκαθεν περίπλοκη. Η χώρα είχε υποβάλει επίσημα αίτηση ένταξης το 2009, στον απόηχο της καταστροφικής οικονομικής κρίσης που έπληξε το τραπεζικό της σύστημα. Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις πάγωσαν επίσημα το 2013 και αποσύρθηκαν πλήρως το 2015 από την τότε κεντροδεξιά κυβέρνηση, η οποία υποστήριζε ότι τα συμφέροντα της χώρας εξυπηρετούνται καλύτερα εκτός του ευρωπαϊκού μπλοκ.

Η απόφαση για τη διεξαγωγή του σημερινού δημοψηφίσματος έρχεται σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων στην Ευρώπη. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και οι συνεχιζόμενες πληθωριστικές πιέσεις έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ασφάλεια και τη σταθερότητα που προσφέρει η ευρωπαϊκή οικογένεια, ωθώντας τις φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις της χώρας να ζητήσουν την άμεση ετυμηγορία του λαού.

Τα ακανθώδη ζητήματα: Αλιεία, οικονομία και εθνική κυριαρχία

Το βασικότερο εμπόδιο στις σχέσεις της Ισλανδίας με τις Βρυξέλλες παραμένει η κοινή αλιευτική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για μια χώρα της οποίας η οικονομία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις εξαγωγές αλιευμάτων, η παραχώρηση του ελέγχου των πλούσιων υδάτων της θεωρείται από πολλούς ως κόκκινη γραμμή. Οι πολέμιοι της ένταξης υποστηρίζουν ότι η συμμετοχή στην ΕΕ θα υπονόμευε την εθνική κυριαρχία και θα έπληττε καίρια τον εγχώριο πρωτογενή τομέα.

Από την άλλη πλευρά, οι υποστηρικτές του «Ναι» τονίζουν ότι η ένταξη στην Ευρωζώνη και η πλήρης πρόσβαση στην ενιαία αγορά θα προσέφεραν απαραίτητη οικονομική σταθερότητα. Η ισλανδική κορώνα είναι ένα από τα μικρότερα ανεξάρτητα νομίσματα στον κόσμο, γεγονός που την καθιστά εξαιρετικά ευάλωτη στις διακυμάνσεις των διεθνών αγορών. Η υιοθέτηση του ευρώ παρουσιάζεται από την επιχειρηματική κοινότητα ως ένα ισχυρό πλεονέκτημα για το μέλλον της χώρας.

Η επόμενη ημέρα για την Ισλανδία και την Ευρωπαϊκή Ένωση

Το αποτέλεσμα αυτού του δημοψηφίσματος αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον τόσο στο Ρέικιαβικ όσο και στις Βρυξέλλες. Αν επικρατήσει το «Ναι», η κυβέρνηση της Ισλανδίας θα είναι υποχρεωμένη να ξεκινήσει έναν νέο, απαιτητικό κύκλο διαβουλεύσεων με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο οποίος θα απαιτήσει σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Σε περίπτωση επικράτησης του «Όχι», η χώρα θα επιβεβαιώσει τη θέση της στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ), διατηρώντας τα προνόμια της ελεύθερης αγοράς χωρίς όμως ενεργό ρόλο στη λήψη των ευρωπαϊκών αποφάσεων.