Γλυπτά του Παρθενώνα: Ισχυρό αίτημα από τα βρετανικά μουσεία για πέρασμα «από τον διάλογο στις πράξεις»

Ισχυρό μήνυμα υπέρ της οριστικής επανένωσης των Γλυπτών του Παρθενώνα έστειλε η βρετανική μουσειακή κοινότητα, ζητώντας από την κυβέρνηση του Λονδίνου να ξεπεράσει τα νομικά εμπόδια και να επιδείξει την απαραίτητη πολιτική τόλμη. Κατά τη διάρκεια του ετήσιου συνεδρίου της βρετανικής Ένωσης Μουσείων (Museums Association) στο Μπέρμιγχαμ, διακεκριμένες προσωπικότητες του πολιτισμού, ακαδημαϊκοί και πρώην κυβερνητικά στελέχη τάχθηκαν ανοιχτά υπέρ του ελληνικού αιτήματος, επισημαίνοντας πως η περίοδος της αδράνειας πρέπει να λάβει τέλος.

Πολιτική βούληση και άρση των νομικών φραγμών

Στο επίκεντρο των παρεμβάσεων βρέθηκε η ανάγκη για άμεση μετάβαση από τις άκαρπες συζητήσεις σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες. Ο σερ Μπεν Μπράντσο, πρώην υπουργός Πολιτισμού του Ηνωμένου Βασιλείου και μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής του οργανισμού Parthenon Project, υπογράμμισε ότι έχει κατατεθεί μια εποικοδομητική πρόταση η οποία μπορεί να οδηγήσει σε μια ευρεία και αμοιβαία επωφελή πολιτιστική συνεργασία ανάμεσα στην Αθήνα και το Λονδίνο.

«Πρέπει να περάσουμε από την καλή θέληση και τον διάλογο σε πράξεις», τόνισε χαρακτηριστικά, καλώντας τον πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ να μετουσιώσει τη διαχρονική υποστήριξή του στο ελληνικό αίτημα σε κυβερνητική πολιτική. Ο Μπράντσο σημείωσε ότι η επανένωση των αρχαίων αριστουργημάτων μπορεί να αποτελέσει τον ακρογωνιαίο λίθο για ένα φιλόδοξο πρόγραμμα ανταλλαγής εκθέσεων, έρευνας και εκπαίδευσης, παρακάμπτοντας το τέλμα στο οποίο έχουν περιέλθει οι επαφές, παρά τις κατά καιρούς διαβεβαιώσεις της διοίκησης του Βρετανικού Μουσείου υπό τον Τζορτζ Όσμπορν.

Αποαποικιοποίηση των μουσείων και ιστορική διαφάνεια

Πέρα από την πολιτική διάσταση, στο συνέδριο αναδείχθηκε έντονα και η ηθική υποχρέωση των ευρωπαϊκών πολιτιστικών ιδρυμάτων απέναντι στην παγκόσμια κληρονομιά. Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η τοποθέτηση της Χέμπα Αμπντ ελ Γκαουάντ, επικεφαλής επιμελήτριας Ανθρωπολογίας στο Μουσείο Χόρνιμαν και ερευνήτριας στο University College London. Η διακεκριμένη αιγυπτιολόγος κατέρριψε το αποικιοκρατικό αφήγημα περί «ασυνέχειας» μεταξύ των αρχαίων και των σύγχρονων λαών, χαρακτηρίζοντας την άρνηση επιστροφής των πολιτιστικών θησαυρών ως μια σύγχρονη έκφανση αποικιοκρατίας.

Παράλληλα, απηύθυνε έκκληση προς τα δυτικά ιδρύματα να υιοθετήσουν πλήρη διαφάνεια αναφορικά με τη διαδρομή των συλλογών τους. Αναφερόμενη εμμέσως τόσο στο αμφιλεγόμενο οθωμανικό φιρμάνι όσο και στις ανεπανόρθωτες φθορές που προκάλεσε ο βίαιος καθαρισμός των Γλυπτών τη δεκαετία του 1930, υπογράμμισε ότι τα μουσεία οφείλουν να αναγνωρίσουν τις κοινότητες προέλευσης ως τους πραγματικούς και νόμιμους ιδιοκτήτες της κληρονομιάς τους.

Η ευρεία σύμπνοια που καταγράφηκε στο συνέδριο της αρχαιότερης μουσειακής ένωσης διεθνώς επιβεβαιώνει ότι η διεθνής κοινή γνώμη και οι ειδικοί του κλάδου ευθυγραμμίζονται πλέον με το δίκαιο της ελληνικής θέσης, εντείνοντας την πίεση προς τη βρετανική πλευρά για μια ιστορική συμφωνία.