Γιατί είναι δύσκολο να αναγνωρίσεις μια κακή συμβουλή: Οι τρεις ψυχολογικοί μηχανισμοί

Στη διάρκεια της επαγγελματικής διαδρομής, η αναζήτηση και η λήψη καθοδήγησης αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εξέλιξης. Ωστόσο, μια εσφαλμένη επαγγελματική κατεύθυνση σπάνια παρουσιάζεται ως τέτοια. Συχνά καλύπτεται πίσω από φαινομενικά λογικά επιχειρήματα, προέρχεται από πρόσωπα κύρους και βασίζεται σε άγραφους εταιρικούς κανόνες που ελάχιστοι τολμούν να αμφισβητήσουν. Το αποτέλεσμα είναι οι αρνητικές συνέπειες να γίνονται ορατές μόνο σε βάθος χρόνου, επιβραδύνοντας την καριέρα ενός επαγγελματία.

Η Σουνίτα Σαχ, ειδικός στην Οργανωσιακή Ψυχολογία, ερευνά εκτενώς τους μηχανισμούς συμμόρφωσης και λήψης αποφάσεων στον εργασιακό χώρο. Σύμφωνα με την ίδια, το κλειδί δεν έγκειται στην τυφλή απόρριψη κάθε εξωτερικής άποψης, αλλά στην κατανόηση των λόγων για τους οποίους υιοθετούμε κατευθύνσεις που, ουσιαστικά, συγκρούονται με τη δική μας κρίση.

1. Η παγίδα του κύρους και της ιεραρχίας

Όταν μια υπόδειξη προέρχεται από ένα στέλεχος ανώτερης βαθμίδας ή από ένα πρόσωπο με πολυετή εμπειρία, η ανθρώπινη τάση είναι να θεωρείται εκ προοιμίου ορθή. Η οργανωσιακή ιεραρχία ασκεί ισχυρή επιρροή στον τρόπο με τον οποίο επεξεργαζόμαστε τα δεδομένα. Ως αποτέλεσμα, η προσοχή μετατοπίζεται από το ίδιο το περιεχόμενο της συμβουλής στο πρόσωπο που την παρέχει. Έτσι, μια μη τεκμηριωμένη ή ακατάλληλη για τη συγκεκριμένη συγκυρία πρόταση μπορεί να υιοθετηθεί άκριτα, απλώς και μόνο λόγω του επαγγελματικού βάρους του πομπού.

Γιατί είναι δύσκολο να αναγνωρίσεις μια κακή συμβουλή: Οι τρεις ψυχολογικοί μηχανισμοί

2. Ο φόβος της σύγκρουσης και το κόστος της απόρριψης

Ένας από τους βασικότερους ανασταλτικούς παράγοντες στην κριτική αξιολόγηση μιας οδηγίας είναι η ανησυχία για τον αντίκτυπο που θα έχει μια ενδεχόμενη διαφωνία. Πολλοί εργαζόμενοι φοβούνται ότι η απόρριψη μιας εισήγησης μπορεί να εκληφθεί ως αγένεια, αχαριστία ή έλλειψη διάθεσης συνεργασίας. Η πίεση αυτή εντείνεται όταν υπάρχει άμεση εξάρτηση από το εν λόγω άτομο για προαγωγές ή αναθέσεις έργων. Η επιλογή της σιωπής λειτουργεί ως άμυνα για την αποφυγή τριβών, όμως η σταδιακή συμμόρφωση σε λανθασμένες πρακτικές αποδυναμώνει σταθερά τη δυνατότητα του ατόμου να προβάλλει μελλοντικά τις ενστάσεις του.

3. Η αναζήτηση επιβεβαίωσης ως άλλοθι ευθύνης

Σε στιγμές επαγγελματικής αβεβαιότητας, η γνώμη τρίτων προσφέρει ένα αίσθημα ψυχολογικής ασφάλειας. Η ανάγκη για εξωτερική επιβεβαίωση, ωστόσο, μπορεί να οδηγήσει σε παραγκωνισμό της προσωπικής διαίσθησης και των αναλυτικών δεδομένων που διαθέτει ο ίδιος ο εργαζόμενος. Η λήψη καθοδήγησης είναι πολύτιμη διαδικασία, αρκεί να λειτουργεί ως μια επιπλέον οπτική γωνία και όχι ως μέσο αποποίησης της τελικής ευθύνης. Όταν η συμβουλή αντιμετωπίζεται ως ασπίδα προστασίας σε περίπτωση αποτυχίας, η ικανότητα ανεξάρτητης κρίσης τίθεται σε δεύτερη μοίρα.

Η καλλιέργεια κριτικής σκέψης απέναντι σε κάθε είδους υπόδειξη –ανεξαρτήτως πηγής– αποτελεί βασικό εργαλείο επαγγελματικής επιβίωσης και αυτονομίας, επιτρέποντας στον εργαζόμενο να αξιολογεί τα δεδομένα βάσει των δικών του στόχων και αξιών.

ThePostPolitics Newsroom
ThePostPolitics Newsroom