Αντικαταβολές: Προς απόσυρση η διάταξη για κατάργηση των μετρητών στα courier – Τι ισχύει για τους καταναλωτές

Σε τροχιά απόσυρσης οδηγείται η πολυσυζητημένη ρύθμιση που προέβλεπε την απαγόρευση των μετρητών στις πληρωμές με αντικαταβολή μέσω εταιρειών ταχυμεταφορών (courier). Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, λαμβάνοντας υπόψη το κύμα αντιδράσεων που προκλήθηκε από την αγορά αλλά και τις πρακτικές δυσχέρειες εφαρμογής του μέτρου, επανεξετάζει τον αρχικό του σχεδιασμό, με αποτέλεσμα η επίμαχη διάταξη να μην αναμένεται να συμπεριληφθεί στο τελικό νομοσχέδιο που θα κατατεθεί στη Βουλή.

Το χρονικό των αντιδράσεων και η άνιση μεταχείριση

Η πρόταση που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση όριζε ότι όλες οι αγορές που παραδίδονται μέσω courier και εξοφλούνται κατά την παράδοση θα έπρεπε να πληρώνονται υποχρεωτικά και αποκλειστικά με ηλεκτρονικά μέσα –κυρίως κάρτες μέσω POS– ανεξαρτήτως του ύψους της συναλλαγής. Παρότι η αντικαταβολή δεν καταργούνταν ως διαδικασία, η de facto απαγόρευση παράδοσης χαρτονομισμάτων στον διανομέα προκάλεσε έντονο προβληματισμό τόσο στους εμπόρους όσο και στις επιχειρήσεις ταχυμεταφορών.

Στο επίκεντρο της κριτικής τέθηκε η προφανής ανισότητα που δημιουργούσε η ρύθμιση μεταξύ διαφορετικών καναλιών πώλησης. Με βάση την κείμενη νομοθεσία, ένας καταναλωτής διατηρεί το δικαίωμα να εξοφλήσει με μετρητά αγορά αξίας έως 500 ευρώ σε ένα φυσικό κατάστημα. Αντίθετα, με την προτεινόμενη διάταξη, ακόμα και για ένα δέμα ευτελούς αξίας (π.χ. 10 ή 20 ευρώ), ο αγοραστής θα ήταν υποχρεωμένος να χρησιμοποιήσει τραπεζική κάρτα εάν το προϊόν παραδιδόταν στον χώρο του μέσω courier.

Πρακτικά εμπόδια και αποκλεισμός ομάδων καταναλωτών

Επιπλέον, εκπρόσωποι της αγοράς επεσήμαναν τα σημαντικά επιχειρησιακά εμπόδια. Η ανάγκη συνεχούς εφοδιασμού όλων των διανομέων με ασύρματα τερματικά POS, τα πιθανά τεχνικά προβλήματα σύνδεσης κατά την παράδοση σε απομακρυσμένες περιοχές, αλλά και οι καθυστερήσεις στη διαδικασία διανομής αποτέλεσαν βασικά σημεία τριβής.

Παράλληλα, εκφράστηκαν ανησυχίες για τον αποκλεισμό ευάλωτων κοινωνικών ομάδων ή ηλικιωμένων καταναλωτών, οι οποίοι συχνά δεν διαθέτουν τραπεζικές κάρτες ή δεν είναι εξοικειωμένοι με την ψηφιακή οικονομία, αλλά επιλέγουν το ηλεκτρονικό εμπόριο για βασικές αγορές τους.

Τι ισχύει πλέον για τις παραγγελίες και τις πληρωμές

Μετά την υπαναχώρηση του οικονομικού επιτελείου, το καθεστώς για τις αντικαταβολές παραμένει αμετάβλητο. Οι καταναλωτές θα συνεχίσουν να έχουν τη δυνατότητα να παραλαμβάνουν τις παραγγελίες τους και να τις εξοφλούν είτε με μετρητά είτε με κάρτα, ανάλογα με τις διαθέσιμες επιλογές που παρέχει η εκάστοτε εταιρεία ταχυμεταφορών.

Υπενθυμίζεται ότι για όλες τις λιανικές συναλλαγές ισχύει απαρέγκλιτα το γενικό ανώτατο όριο των 500 ευρώ. Οποιαδήποτε συναλλαγή ξεπερνά το ποσό αυτό επιβάλλεται ήδη από τον νόμο να διεκπεραιώνεται αποκλειστικά μέσω τραπεζικών μέσων πληρωμής. Το οριστικό τοπίο θα ξεκαθαρίσει πλήρως τις επόμενες ημέρες με την κατάθεση του τελικού κειμένου του νομοσχεδίου στο Κοινοβούλιο.