Αμερικανικό χρέος: Οι τρεις παράγοντες πίσω από το ορόσημο-«βόμβα» των 40 τρισ. δολαρίων

Σε νέα ιστορικά υψηλά επίπεδα ανήλθε η αμερικανική οικονομία, όχι όμως για κάποιο θετικό ορόσημο ανάπτυξης, αλλά λόγω της υπέρβασης του ομοσπονδιακού χρέους, το οποίο έσπασε το φράγμα-ρεκόρ των 40 τρισ. δολαρίων. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, το ιλιγγιώδες αυτό ποσό επετεύχθη πολύ νωρίτερα από τις αρχικές προβλέψεις και εκτιμήσεις που είχαν διατυπωθεί από διεθνείς οίκους και θεσμούς μόλις πριν από λίγα χρόνια.

Η ταχύτατη αυτή αύξηση έχει σημάνει συναγερμό σε οικονομικούς αναλυτές και διεθνή μέσα ενημέρωσης, με το CNN να επιχειρεί μια βαθύτερη ανάλυση των δομικών αιτιών που οδήγησαν σε αυτή την εξέλιξη. Πίσω từ την εκρηκτική διόγκωση του δημόσιου χρέους των ΗΠΑ διακρίνονται τρεις βασικοί παράγοντες που λειτούργησαν σωρευτικά.

Πρώτον, οι διαδοχικές κρίσεις της τελευταίας πενταετίας ανάγκασαν την αμερικανική κυβέρνηση να διοχετεύσει τεράστια πακέτα στήριξης στην οικονομία. Από την πανδημία του κορωνοϊού μέχρι τις γεωπολιτικές εντάσεις και την ενεργειακή κρίση, οι κρατικές δαπάνες εκτοξεύθηκαν, προκειμένου να αποτραπεί μια βαθιά ύφεση, αυξάνοντας κατακόρυφα τις χρηματοδοτικές ανάγκες του κράτους.

Δεύτερον, καθοριστικό ρόλο έπαιξε η αύξηση των επιτοκίων από την Federal Reserve. Στην προσπάθειά της να τιθανασέψει τον πληθωρισμό, η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ αύξησε δραστικά το κόστος δανεισμού. Ως αποτέλεσμα, τα δάνεια και τα ομόλογα που εκδίδει το αμερικανικό Δημόσιο εξυπηρετούνται πλέον με πολύ υψηλότερους τόκους, εκτινάσσοντας το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους σε δυσθεώρητα ύψη.

Τρίτον, το φορολογικό καθεστώς και οι μόνιμες δομικές δαπάνες συνεχίζουν να δημιουργούν τεράστια δημοσιονομικά ελλείμματα. Τα έσοδα από τη φορολογία υπολείπονται σταθερά των κρατικών υποχρεώσεων, περιλαμβανομένων των αυξανόμενων δαπανών για την κοινωνική ασφάλεια και την υγεία, λόγω και της γήρανσης του πληθυσμού.

Η υπέρβαση των 40 τρισ. δολαρίων δεν αποτελεί απλώς έναν αριθμό-ρεκόρ, αλλά μια διαρκή πρόκληση για τη μακροοικονομική σταθερότητα των ΗΠΑ. Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι χωρίς μια σοβαρή και μακροπρόθεσμη στρατηγική δημοσιονομικής εξυγίανσης, η πίεση στην παγκόσμια οικονομία θα συνεχίσει να εντείνεται, επηρεάζοντας τις διεθνείς αγορές και το κόστος δανεισμού παγκοσμίως.