Αλλαγή ώρας σε χειμερινή: Πότε γυρίζουμε τους δείκτες των ρολογιών μία ώρα πίσω

Καθώς το φθινόπωρο προχωρά και οι θερμοκρασίες αρχίζουν σταδιακά να υποχωρούν, πλησιάζει η στιγμή για την καθιερωμένη επιστροφή στη χειμερινή ώρα. Πρόκειται για το ετήσιο ορόσημο που σηματοδοτεί τη μετάβαση στην πιο σκοτεινή και κρύα περίοδο του έτους, χαρίζοντας ταυτόχρονα μία επιπλέον ώρα ύπνου τα ξημερώματα της συγκεκριμένης Κυριακής.

Πότε και πώς θα γίνει η αλλαγή ώρας

Η αλλαγή ώρας πραγματοποιείται παραδοσιακά την τελευταία Κυριακή του Οκτωβρίου. Συγκεκριμένα, τα ξημερώματα της τελευταίας Κυριακής του μήνα, στις 04:00 π.μ., οι δείκτες των ρολογιών θα πρέπει να μετακινηθούν μία ώρα πίσω, δείχνοντας 03:00 π.μ. Με αυτόν τον τρόπο επανέρχεται η κανονική, ηλιακή ώρα, η οποία θα διατηρηθεί μέχρι την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου του επόμενου έτους.

Οι περισσότερες σύγχρονες ψηφιακές συσκευές, όπως smartphones, υπολογιστές και έξυπνα ρολόγια, είναι συνδεδεμένες στο διαδίκτυο και θα προσαρμοστούν αυτόματα στη νέα ώρα. Ωστόσο, οι πολίτες θα χρειαστεί να ρυθμίσουν χειροκίνητα τα αναλογικά ρολόγια τοίχου, τα ρολόγια χειρός και τις οικιακές συσκευές που δεν διαθέτουν αυτόματη λειτουργία συγχρονισμού.

Η ιστορία του μέτρου και το «πάγωμα» της κατάργησης

Το μέτρο της εναλλαγής μεταξύ θερινής και χειμερινής ώρας εφαρμόστηκε ευρέως στην Ευρώπη κατά τη δεκαετία του 1970, στον απόηχο της μεγάλης πετρελαϊκής κρίσης, με πρωταρχικό στόχο την εξοικονόμηση ενέργειας μέσω της καλύτερης αξιοποίησης του φυσικού φωτός της ημέρας. Στην Ελλάδα, η πρώτη εφαρμογή έγινε πιλοτικά το 1932, αλλά καθιερώθηκε οριστικά το 1975.

Τα τελευταία χρόνια, η αναγκαιότητα του μέτρου έχει τεθεί υπό έντονη αμφισβήτηση. Το 2019, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε υπέρ της κατάργησης της εξαμηνιαίας αλλαγής ώρας, αφήνοντας σε κάθε κράτος-μέλος την ελευθερία να επιλέξει μόνιμα είτε τη θερινή είτε τη χειμερινή ώρα. Παρά την αρχική απόφαση, η εφαρμογή της έχει ανασταλεί επ’ αόριστον, καθώς το ζήτημα δεν έχει προχωρήσει στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης λόγω άλλων διεθνών προτεραιοτήτων και της έλλειψης κοινής συναίνεσης μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών.

Πώς επηρεάζει ο νέος κύκλος φωτός τον οργανισμό

Η αλλαγή ώρας δεν επηρεάζει μόνο το πρόγραμμα της καθημερινότητας, αλλά και τον βιολογικό ρυθμό των ανθρώπων. Αν και η μετάβαση στη χειμερινή ώρα θεωρείται γενικά πιο ήπια σε σύγκριση με την εαρινή —καθώς προσθέτει μία ώρα ξεκούρασης—, η απότομη μείωση της διάρκειας του απογευματινού φωτός μπορεί να προκαλέσει παροδική κόπωση, υπνηλία ή διαταραχές στη διάθεση.

Οι ειδικοί στον τομέα του ύπνου συνιστούν σταδιακή προσαρμογή του προγράμματος κατά τις προηγούμενες ημέρες, διατήρηση σταθερής ώρας αφύπνισης και όσο το δυνατόν μεγαλύτερη έκθεση στο φυσικό πρωινό φως, γεγονός που βοηθά το εσωτερικό ρολόι του σώματος να συγχρονιστεί ομαλά με τις νέες συνθήκες.