OFF THE RECORD: Μη μου λες να ζω με αναμνήσεις…
Άνοια με σωμάτια Lewy: Τι είναι η νευροεκφυλιστική πάθηση από την οποία έπασχε ο Πάτρικ Στιούαρτ

Η είδηση του θανάτου του διεθνούς φήμης ηθοποιού Πάτρικ Στιούαρτ σε ηλικία 86 ετών έφερε στο προσκήνιο μια σοβαρή αλλά λιγότερο γνωστή στο ευρύ κοινό νευροεκφυλιστική διαταραχή. Όπως επιβεβαιώθηκε από το επίσημο πιστοποιητικό θανάτου του πρωταγωνιστή, η απώλειά του συνδέεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ αλλά και την άνοια με σωμάτια Lewy. Η συγκεκριμένη διάγνωση εγείρει εύλογα ερωτήματα σχετικά με τη φύση της πάθησης, τα συμπτώματα και τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζει τη ζωή των ασθενών.
Τι είναι η άνοια με σωμάτια Lewy και πώς επιδρά στον εγκέφαλο
Η άνοια με σωμάτια Lewy αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη μορφή εκφυλιστικής άνοιας μετά τη νόσο Αλτσχάιμερ, αντιπροσωπεύοντας έως και το 14% του συνόλου των περιστατικών παγκοσμίως. Πρόκειται για μια προοδευτική ασθένεια που πλήττει το κεντρικό νευρικό σύστημα και χαρακτηρίζεται από την ανώμαλη συσσώρευση πρωτεϊνών στον εγκέφαλο.
Στον υγιή ανθρώπινο οργανισμό, η πρωτεΐνη α-συνουκλεΐνη διαδραματίζει νευραλγικό ρόλο στη λειτουργία των νευρώνων και ιδιαίτερα στις συνάψεις, τα σημεία δηλαδή μέσω των οποίων επικοινωνούν τα νευρικά κύτταρα. Στους ασθενείς με τη συγκεκριμένη μορφή άνοιας, η εν λόγω πρωτεΐνη σχηματίζει παθολογικά συσσωματώματα στο εσωτερικό των κυττάρων, τα οποία ονομάζονται «σωμάτια Lewy». Αυτές οι εναποθέσεις διαταράσσουν τη φυσιολογική βιοχημεία του εγκεφάλου, οδηγώντας σταδιακά στον εκφυλισμό και τον θάνατο των νευρώνων.
Συμπτώματα, κλινική εικόνα και εξέλιξη
Η νόσος εκδηλώνεται συνήθως σε άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται η εμφάνισή της και σε νεότερες ηλικιακές ομάδες. Η εξέλιξή της είναι σταδιακή και μη αναστρέψιμη, με το προσδόκιμο επιβίωσης από τη στιγμή της διάγνωσης να κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 5 και 7 ετών κατά μέσο όρο, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εκτείνεται από 2 έως και 20 έτη.
Σε αντίθεση με τη νόσο Αλτσχάιμερ, όπου η απώλεια της πρόσφατης μνήμης αποτελεί το κατεξοχήν πρώτο σύμπτωμα, στην άνοια με σωμάτια Lewy η μνήμη συχνά διατηρείται ανέπαφη στα πρώιμα στάδια. Οι ασθενείς μπορεί να θυμούνται με σαφήνεια πρόσφατα γεγονότα, αλλά αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες στην επεξεργασία πληροφοριών, τη συγκέντρωση, την οργάνωση της σκέψης και την εκτέλεση σύνθετων καθημερινών κινήσεων. Καθώς η νόσος προχωρά, η έκπτωση των νοητικών και των κινητικών λειτουργιών οδηγεί σε σταδιακή απώλεια της αυτονομίας, καθιστώντας απαραίτητη τη συνεχή φροντίδα από το περιβάλλον του ασθενούς.
Αίτια και θεραπευτικές επιλογές
Μέχρι σήμερα, η επιστημονική κοινότητα δεν έχει καταφέρει να εντοπίσει τον ακριβή μηχανισμό που πυροδοτεί τη συσσώρευση της α-συνουκλεΐνης. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων δεν παρατηρείται κληρονομικότητα, ενώ δεν έχουν συσχετιστεί συγκεκριμένα γονίδια ως απόλυτοι αιτιολογικοί παράγοντες.
Παράλληλα, προς το παρόν δεν υπάρχει διαθέσιμη θεραπεία που να αναστέλλει ή να καθυστερεί την πορεία της νόσου. Η αντιμετώπιση παραμένει αμιγώς συμπτωματική και υποστηρικτική, περιλαμβάνοντας στοχευμένη φαρμακευτική αγωγή για τη βελτίωση των κινητικών δυσκολιών και των γνωστικών διαταραχών, με απώτερο στόχο τη διατήρηση της ποιότητας ζωής των ασθενών για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
























