ΦΠΑ: Τσουχτερά πρόστιμα έως 50% για εκπρόθεσμες δηλώσεις μετά από εντολή ελέγχου

Σε αυστηρές κυρώσεις και δυσβάστακτα πρόστιμα εκθέτει τους φορολογούμενους η υποβολή εκπρόθεσμων αρχικών ή τροποποιητικών δηλώσεων ΦΠΑ, εφόσον αυτή πραγματοποιηθεί μετά την κοινοποίηση εντολής φορολογικού ελέγχου. Σύμφωνα με το νέο νομοθετικό πλαίσιο και τις πρόσφατες αποφάσεις της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), ο «πέλεκυς» είναι βαρύς για όσους επιχειρηματίες και επαγγελματίες σπεύσουν να διορθώσουν τα στοιχεία τους αφού ήδη έχει κινηθεί ελεγκτικός μηχανισμός εναντίον τους.

Σύμφωνα με τις διατάξεις του νέου Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024), στις περιπτώσεις που έχει εκδοθεί εντολή ελέγχου και οι δηλώσεις υποβληθούν το αργότερο έως και τη δέκατη ημέρα από την κοινοποίηση πράξης προσωρινού προσδιορισμού φόρου, επιβάλλεται πρόστιμο 50% επί του αρχικού ή πρόσθετου ποσού ΦΠΑ. Στην πράξη, ο φορολογούμενος καλείται να καταβάλει συνολικά το 150% του οφειλόμενου φόρου (ολόκληρο τον διαφυγόντα ΦΠΑ προσαυξημένο κατά 50%), καθώς και τους αντίστοιχους τόκους εκπρόθεσμης καταβολής.

Η κρίσιμη διαχωριστική γραμμή έγκειται στον χρόνο εκδήλωσης της πρωτοβουλίας από πλευράς του φορολογούμενου. Αντιθέτως, όσοι υποβάλουν εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ χωρίς να έχει προηγηθεί εντολή ελέγχου, αποκαλύπτοντας μόνοι τους τη φορολογητέα ύλη, αποφεύγουν το εξοντωτικό πρόστιμο του 50%. Στην περίπτωση αυτή, επιβαρύνονται αποκλειστικά με τα αναλογούντα ποσά ΦΠΑ και τους νόμιμους τόκους.

Χαρακτηριστική είναι η πρόσφατη απόρριψη προσφυγής από τη ΔΕΔ Θεσσαλονίκης. Φορολογούμενος ο οποίος υπέβαλε εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις μετά την κοινοποίηση εντολής ελέγχου για τα έτη 2018-2021, κλήθηκε να πληρώσει πρόστιμο 50% ύψους σχεδόν 16.835 ευρώ επί χρεωστικών υπολοίπων 33.670 ευρώ. Ο προσφεύγων επικαλέστηκε διάταξη απαλλαγής από τα αυτοτελή πρόστιμα των 250 ή 500 ευρώ για εμπρόθεσμη αρχική δήλωση. Η ΔΕΔ, ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η συγκεκριμένη απαλλαγή αφορά αποκλεισately τα πάγια αυτοτελή πρόστιμα και όχι την κύρια παράβαση της ανακριβούς ή εκπρόθεσμης δήλωσης υπό καθεστώς ελέγχου.

Ωστόσο, υπάρχει μια διέξοδος μείωσης της ποινής. Εάν ο φορολογούμενος αποδεχθεί πλήρως τα αποτελέσματα του ελέγχου και δεν προσφύγει στα δικαστήρια, το πρόστιμο του 50% περιορίζεται στο ήμισυ, δηλαδή στο 25%. Παρά τη μείωση αυτή, οι φορολογικές αρχές συνιστούν επαγρύπνηση και έγκαιρη συμμόρφωση προκειμένου οι επιχειρήσεις να αποφεύγουν τις παγίδες και τις υπέρογκες οικονομικές επιβαρύνσεις.