Φθηνό χρήμα τέλος: Σε υψηλά 19 ετών το κόστος δανεισμού για την υπερδύναμη

Οι διεθνείς αγορές ομολόγων στέλνουν ένα ξεκάθαρο και ανησυχητικό μήνυμα στην παγκόσμια οικονομία: το χρήμα γίνεται ακριβότερο και το κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους αυξάνεται δραματικά. Η εποχή του φθηνού χρήματος φαίνεται πως ανήκει οριστικά στο παρελθόν, καθώς οι αποδόσεις των κρατικών τίτλων κινούνται σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από τις αρχές της δεκαετίας του 2000.

Το πρώτο ισχυρό σήμα ήρθε από την αμερικανική αγορά, η οποία λειτουργεί ως βαρόμετρο για τις παγκόσμιες εξελίξεις. Μετά την απόφαση της Federal Reserve να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια, η απόδοση του 30ετούς αμερικανικού κρατικού ομολόγου εκτινάχθηκε έως το 5,23%, φτάνοντας στο υψηλότερο σημείο των τελευταίων 19 ετών. Η εξέλιξη αυτή αποκαλύπτει ότι οι επενδυτές αμφισβητούν ανοιχτά το αν η μάχη κατά του πληθωρισμού έχει πραγματικά κερδηθεί.

Οι φόβοι των αγορών τροφοδοτούνται από τη νέα γεωπολιτική αβεβαιότητα, την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και την επακόλουθη άνοδο στις τιμές του πετρελαίου. Οι παράγοντες αυτοί απειλούν να πυροδοτήσουν ένα νέο κύμα ανατιμήσεων, αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες να διατηρήσουν τα επιτόκια σε περιοριστική τροχιά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από όσο αρχικά εκτιμούσαν οι αναλυτές. Μάλιστα, πρόσφατες συνεδριάσεις αποκάλυψαν έντονες διαφωνίες στο εσωτερικό της Fed, με ορισμένα μέλη να τάσσονται υπέρ περαιτέρω αυξήσεων λόγω των επίμονων πληθωριστικών πιέσεων.

Η εικόνα αυτή δεν περιορίζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην Ευρωζώνη, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων κινούνται επίσης ανοδικά, καθώς οι επενδυτές ζητούν μεγαλύτερο ασφάλιστρο κινδύνου για να χρηματοδοτήσουν κυβερνήσεις που διατηρούν υψηλές δανειακές ανάγκες. Η άνοδος αυτή δεν αποτελεί μια απλή τεχνική διακύμανση, αλλά μια δομική αλλαγή στο οικονομικό περιβάλλον.

Κάθε δεκαδική μονάδα αύξησης στο κόστος δανεισμού μεταφράζεται σε δισεκατομμύρια ευρώ ή δολάρια επιπλέον βάρος για τους κρατικούς προϋπολογισμούς. Καθώς οι κυβερνήσεις καλούνται να αναχρηματοδοτήσουν το υφιστάμενο χρέος τους και να εκδώσουν νέους τίτλους με αυξημένα επιτόκια, τα δημοσιονομικά περιθώρια στενεύουν επικίνδυνα.

Πόλεμοι, ενεργειακές κρίσεις, υψηλά δημόσια χρέη και διαρκή ελλείμματα συνθέτουν μια νέα πραγματικότητα. Το κεφάλαιο έχει πλέον τίμημα και ο λογαριασμός για τα κράτη μόλις άρχισε να έρχεται.