Τεχνητή Νοημοσύνη: Πώς τα AI agents «πλημμυρίζουν» τις δημόσιες υπηρεσίες με αιτήματα πολιτών

Η ραγδαία εξέλιξη και η διάδοση των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης αλλάζουν ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες αλληλεπιδρούν με το κράτος. Καθώς η σύνταξη επίσημων εγγράφων, η συμπλήρωση φορμών και η υποβολή καταγγελιών γίνονται πλέον ζήτημα λίγων δευτερολέπτων, οι δημόσιες υπηρεσίες σε παγκόσμιο επίπεδο καταγράφουν μια πρωτοφανή αύξηση στον όγκο των εισερχόμενων αιτημάτων.

Η κατακόρυφη αύξηση και το φαινόμενο «Agentic Flooding»

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του ερευνητή Κρις Σμιτς, η οποία αναμένεται να παρουσιαστεί στο συνέδριο AI Ethics and Society, το φαινόμενο αυτό χαρακτηρίζεται ως «agentic flooding». Εξετάζοντας 84 διαφορετικές περιπτώσεις σε 11 δικαιοδοσίες, η μελέτη αποτυπώνει μια σαφή μεταβολή: ενώ ο αριθμός των υποβολών παρέμενε σταθερός έως το 2022, εκτοξεύθηκε αμέσως μετά την εμφάνιση και την ευρεία υιοθέτηση εργαλείων όπως το ChatGPT και εφαρμογών όπως το Claude.

Τα στατιστικά στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι καταγγελίες προς τον συνήγορο στέγασης υπερδιπλασιάστηκαν, σημειώνοντας άνοδο από 2.600 το 2022 σε περισσότερες από 7.000 πρόσφατα. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Γραφείο Προστασίας Καταναλωτών στον Χρηματοπιστωτικό Τομέα (CFPB) κατέγραψε πενταπλασιασμό των αναφορών, ενώ ανάλογη ανοδική πορεία παρατηρείται σε δικαστικές αιτήσεις στη Βραζιλία και κοινοβουλευτικές αναφορές στη Γερμανία.

Γραφειοκρατικά εμπόδια απέναντι σε νόμιμες διεκδικήσεις

Σε αντίθεση με άλλους τομείς, όπως τα προγράμματα εντοπισμού σφαλμάτων κυβερνοασφάλειας όπου η τεχνητή νοημοσύνη παράγει συχνά ανεπιθύμητο περιεχόμενο χαμηλής ποιότητας (spam), στον δημόσιο τομέα τα δεδομένα διαφέρουν. Όπως επισημαίνει ο Κρις Σμιτς, η συντριπτική πλειονότητα των αιτημάτων προέρχεται από πραγματικούς πολίτες με απόλυτα νόμιμες αξιώσεις.

Στο παρελθόν, το λεγόμενο «διοικητικό βάρος» —η πολυπλοκότητα των διαδικασιών και ο απαιτούμενος χρόνος— λειτουργούσε ως ανασταλτικός παράγοντας, οδηγώντας πολλούς πολίτες στην εγκατάλειψη των δικαιωμάτων τους. Σήμερα, η δυνατότητα ενός πολίτη να φωτογραφίσει ένα επίσημο έγγραφο και να λάβει άμεσα μια άρτια δομημένη αίτηση ή ένσταση εξαλείφει αυτό το εμπόδιο, μεταφέροντας όμως την πίεση στους μηχανισμούς διαχείρισης των κρατικών φορέων, οι οποίοι καλούνται να επεξεργαστούν πολλαπλάσιο όγκο υποθέσεων με τον ίδιο προϋπολογισμό.

Μια ιστορική ευκαιρία για τον εκσυγχρονισμό του κράτους

Η πρόκληση για τη δημόσια διοίκηση είναι πλέον σαφής. Παρότι η πίεση στους διαθέσιμους πόρους είναι έντονη, οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι αυτή η εξέλιξη αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για τον ριζικό επανασχεδιασμό των κοινωνικών και δημόσιων υπηρεσιών στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.

Η προσαρμογή των ψηφιακών υποδομών του κράτους ώστε να είναι φιλικές προς τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης και η αυτοματοποίηση των αρχικών σταδίων αξιολόγησης μπορούν να μετατρέψουν το «agentic flooding» από γραφειοκρατικό εφιάλτη σε καταλύτη για έναν πιο δίκαιο, προσβάσιμο και αποτελεσματικό δημόσιο τομέα.