Στενά του Ορμούζ: Πρόταση του Ομάν στο Ιράν για περιφερειακό μηχανισμό διαχείρισης

Νέες διπλωματικές ζυμώσεις βρίσκονται σε εξέλιξη γύρω από το καθεστώς ασφαλείας και ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, καθώς το Ομάν κατέθεσε πρόταση στην Τεχεράνη για τη δημιουργία ενός κοινού περιφερειακού μηχανισμού διαχείρισης. Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται στο προσκήνιο έπειτα από μια σειρά επαφών υψηλού επιπέδου που είχε ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, με τους ομολόγους του από το Ομάν και τη Σαουδική Αραβία.

Σύμφωνα με πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας μέσω του πρακτορείου Reuters, η πρόταση από την πρωτεύουσα του Ομάν, Μουσκάτ, προβλέπει τη σύσταση ενός συστήματος με εθελοντική καταβολή τελών από τα διερχόμενα πλοία. Το βασικότερο στοιχείο του σχεδίου είναι ότι το Ιράν δεν θα διατηρεί πλέον τον αποκλειστικό έλεγχο σε αυτόν τον καίριας σημασίας θαλάσσιο διάδρομο, ο οποίος αποτελεί βασική αρτηρία για την παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Ως πρότυπο για το εν λόγω εγχείρημα προβάλλεται το μοντέλο που εφαρμόζεται στα Στενά της Μαλάκκα. Σε εκείνη την περίπτωση, τα ναυτιλιακά κράτη και οι χρήστες της οδού συνεισφέρουν σε εθελοντική βάση προκειμένου να χρηματοδοτηθούν έργα για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και τις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης. Η πρόταση αυτή φαίνεται να συγκεντρώνει τη στήριξη και άλλων χωρών του Περσικού Κόλπου, οι οποίες αναζητούν τρόπους αποκλιμάκωσης της έντασης.

Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών τους, οι υπουργοί Εξωτερικών των εμπλεκόμενων χωρών υπογράμμισαν την επιτακτική ανάγκη ενίσχυσης της περιφερειακής συνεργασίας. Παράλληλα, τόνισαν τη σημασία των διπλωματικών προσπαθειών για την εδραίωση της σταθερότητας και την άρση της ανασφάλειας που, όπως υποστηρίζουν διπλωματικοί κύκλοι της περιοχής, έχει επιταθεί εξαιτίας των πρόσφατων επιθετικών ενεργειών των ΗΠΑ.

Υπενθυμίζεται ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ένα από τα πιο ευαίσθητα γεωπολιτικά σημεία τριβής μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον. Οι συνεχιζόμενες διαφωνίες γύρω από τη διαχείριση και την εποπτεία της θαλάσσιας οδού έχουν ήδη αποδυναμώσει σημαντικά το πρωτόκολλο συμφωνίας που είχε υπογραφεί στις 17 Ιουνίου, καθιστώντας επιτακτική την αναζήτηση νέων, βιώσιμων λύσεων διακυβέρνησης που θα αποτρέψουν μια ευρύτερη κρίση στην περιοχή.