Πρώτο κρούσμα του ιού Σαμόντα σε άνθρωπο στην Ευρώπη: Τι είναι το παθογόνο και πώς μεταδίδεται

Συναγερμό στις ευρωπαϊκές υγειονομικές αρχές έχει προκαλέσει η καταγραφή του πρώτου επιβεβαιωμένου κρούσματος του ιού Σαμόντα (Shamonda) σε άνθρωπο στη Γαλλία. Ο ασθενής, ο οποίος νοσηλευόταν έχοντας προσβληθεί από τον ιό, κατέληξε, επιβεβαιώνοντας για πρώτη φορά τη δυνατότητα του παθογόνου να προσβάλει τον άνθρωπο, καθώς μέχρι σήμερα θεωρούνταν αυστηρά ζωονόσος με περιορισμένη εμβέλεια.

Η προέλευση και τα χαρακτηριστικά του ιού Σαμόντα

Ο ιός Σαμόντα ανήκει στην οικογένεια των ορθοβουνιαϊών (Orthobunyavirus) και απομονώθηκε για πρώτη φορά στα μέσα της δεκαετίας του 1960 στη Νιγηρία. Έκτοτε, η παρουσία του περιοριζόταν σε σποραδικά κρούσματα σε ζώα στην Αφρική και δευτερευόντως στην Ιαπωνία. Ωστόσο, τους τελευταίους μήνες ανιχνεύθηκε σε εκτροφές βοοειδών σε αρκετά κράτη της Ευρώπης, γεγονός που σηματοδότησε την εξάπλωσή του στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Σύμφωνα με τον Αυστριακό Οργανισμό για την Υγεία και την Ασφάλεια των Τροφίμων (AGES), ο Shamonda προσβάλλει κυρίως άγρια και εκτρεφόμενα μηρυκαστικά, καθώς και ιπποειδή. Κύριος φορέας μετάδοσης μεταξύ των ζώων είναι το τσίμπημα σκνίπας, ενώ έχει τεκμηριωθεί και κάθετη μετάδοση από τις μολυσμένες θηλυκές μητέρες στα έμβρυα.

Κλινική εικόνα στα ζώα και απουσία θεραπείας

Στα βοοειδή και τα μηρυκαστικά, ο ιός προκαλεί συμπτώματα όπως υψηλό πυρετό, έντονη υδαρή διάρροια και κατακόρυφη μείωση της παραγωγής γάλακτος, πλήττοντας συνήθως ταυτόχρονα αρκετά ζώα στην ίδια μονάδα. Αντίθετα, στα αιγοπρόβατα τα συμπτώματα εκτιμάται πως μπορεί να είναι ηπιότερα ή ακόμη και υποκλινικά, γεγονός που δυσχεραίνει τον έγκαιρο εντοπισμό του.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η επίδραση του παθογόνου στα άλογα, καθώς ο ιός μπορεί να φθάσει μέχρι τον εγκέφαλο προκαλώντας σοβαρές νευρολογικές βλάβες, με ίχνη γενετικού υλικού να έχουν εντοπιστεί σε νεκρά ιπποειδή. Ειδική θεραπεία για την αντιμετώπιση του ιού δεν υπάρχει, με την κτηνιατρική φροντίδα να περιορίζεται στη χορήγηση αντιπυρετικών και αντιφλεγμονωδών φαρμάκων για τη διαχείριση των συμπτωμάτων.

Το θανατηφόρο περιστατικό στη Γαλλία και η ανησυχία για ζωονόσο

Μέχρι την εμφάνιση του συγκεκριμένου περιστατικού στη Γαλλία, οι επιστήμονες εκτιμούσαν ότι ο ιός δεν μεταδιδόταν στον άνθρωπο. Η θανατηφόρα έκβαση της λοίμωξης στον Γάλλο ασθενή ανατρέπει αυτά τα δεδομένα, υποδεικνύοντας ότι το παθογόνο μπορεί, υπό ορισμένες συνθήκες, να συμπεριφερθεί ως ζωονόσος.

Οι γαλλικές υγειονομικές αρχές συνεχίζουν τις έρευνες για να εξακριβώσουν τον ακριβή τρόπο μόλυνσης του ασθενούς. Η επικρατέστερη θεωρία συνδέει το περιστατικό με την ανατολική Γαλλία, όπου ο ιός κυκλοφορεί στους ζωικούς πληθυσμούς από την άνοιξη, ενώ οι αρμόδιες ευρωπαϊκές υπηρεσίες εντείνουν τα μέτρα επιδημιολογικής επιτήρησης για την παρακολούθηση της εξάπλωσης του παθογόνου.