Πολιτική σύγκρουση για τα 53 κειμήλια από τη Βουλγαρία: Σφοδρή απάντηση Μενδώνη στην αντιπολίτευση

Σε πεδίο έντονης κοινοβουλευτικής αντιπαράθεσης μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης εξελίχθηκε η υπόθεση του επαναπατρισμού των 53 ιστορικών και εκκλησιαστικών κειμηλίων από τη Βουλγαρία. Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά των κομμάτων της αντιπολίτευσης, κάνοντας λόγο για «άγνοια και επιπολαιότητα», απαντώντας ευθέως στις επικρίσεις που δέχεται η πολιτική ηγεσία για τους όρους και τη διαδικασία ανάκτησης των πολιτιστικών αυτών θησαυρών.

Η κριτική του ΠΑΣΟΚ για «στρεβλή ανταλλακτική λογική»

Το έναυσμα για τη σφοδρή πολιτική διένεξη έδωσε η τοποθέτηση του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Δημήτρη Μάντζου. Ο κ. Μάντζος άσκησε δριμεία κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία με τις βουλγαρικές αρχές κινείται σε μια «στρεβλή ανταλλακτική λογική», η οποία ενδέχεται να υπονομεύσει τις πάγιες εθνικές θέσεις περί άνευ όρων επιστροφής κλαπέντων πολιτιστικών αγαθών.

Από την πλευρά της Χαριλάου Τρικούπη τέθηκε το ερώτημα εάν η Ελλάδα, προκειμένου να εξασφαλίσει την παρουσία των κειμηλίων στην επικράτειά της, αποδέχεται συμβιβασμούς που σχετίζονται με το ιδιοκτησιακό καθεστώς ή νομιμοποιεί έμμεσα πρακτικές δανεισμού για αντικείμενα που αφαιρέθηκαν παράνομα. Η αντιπολίτευση ζήτησε πλήρη διαφάνεια ως προς τους νομικούς όρους της διμερούς συμφωνίας και τις διπλωματικές δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί.

Η απάντηση της Λίνας Μενδώνη: «Άγνοια του διεθνούς δικαίου»

Σηκώνοντας το γάντι, η υπουργός Πολιτισμού απέρριψε κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς του ΠΑΣΟΚ, χαρακτηρίζοντας τις κατηγορίες ατεκμηρίωτες. Η κ. Μενδώνη υπογράμμισε ότι τέτοιες τοποθετήσεις αποδεικνύουν πλήρη άγνοια των εξαιρετικά ευαίσθητων και σύνθετων μηχανισμών της πολιτιστικής διπλωματίας, καθώς και του ισχύοντος διεθνούς θεσμικού πλαισίου για τη διαχείριση διεκδικήσεων ιστορικών κειμηλίων.

Όπως ξεκαθάρισε η υπουργός, η ελληνική πλευρά δεν απεμπολεί κανένα ιστορικό ή νομικό δικαίωμα. Αντιθέτως, η συγκεκριμένη εξέλιξη αποτελεί καρπό πολυετών και επίπονων διαπραγματεύσεων που επιτρέπουν, έπειτα από δεκαετίες στασιμότητας, να επανέλθουν τα ιερά κειμήλια στην Ελλάδα, δικαιώνοντας τη μνήμη των ιστορικών μονών από τις οποίες υπεξαιρέθηκαν.

Το ιστορικό βάθος των λεηλατημένων θησαυρών

Υπενθυμίζεται ότι τα 53 εκκλησιαστικά αντικείμενα περιλαμβάνονται στους εκατοντάδες θησαυρούς που λεηλατήθηκαν κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου (1917) από τα βουλγαρικά στρατεύματα κατοχής, κυρίως από τις ιστορικές ιερές μονές της Παναγίας Εικοσιφοινίσσης στο Παγγαίο και του Τιμίου Προδρόμου Σερρών.

Η υπόθεση του επαναπατρισμού τους παραμένει ένα από τα πλέον ευαίσθητα ζητήματα στις ελληνοβουλγαρικές σχέσεις. Παρά τις πολιτικές τριβές στο εσωτερικό της χώρας, η επιστροφή κάθε επιμέρους τεκμηρίου θεωρείται από την επιστημονική κοινότητα κεφαλαιώδους σημασίας για την αποκατάσταση της ιστορικής συνέχειας και της πολιτιστικής κληρονομιάς της Βόρειας Ελλάδας.