Νέα πρόκληση από την Τουρκία: Αξιώνει άδεια για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ

Σε μια νέα κίνηση αμφισβήτησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο προχωρά η Τουρκία, εγείροντας αξιώσεις γύρω από το στρατηγικό έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Η Άγκυρα υποστηρίζει ανοιχτά ότι η όδευση του υποθαλάσσιου καλωδίου διέρχεται από περιοχές που θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα, απαιτώντας τη λήψη σχετικής άδειας από τις τουρκικές αρχές πριν από την πραγματοποίηση οποιασδήποτε εργασίας πόντισης.

Οι αξιώσεις της Άγκυρας και το αφήγημα περί υφαλοκρηπίδας

Σύμφωνα με πληροφορίες και σχετικά δημοσιεύματα τουρκικών μέσων ενημέρωσης, η τουρκική πλευρά επαναφέρει το αναθεωρητικό αφήγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και τις μονομερείς διεκδικήσεις που βασίζονται στο παράνομο και ανυπόστατο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι τμήματα της θαλάσσιας περιοχής νότια και ανατολικά της Κρήτης εμπίπτουν στη δική της δικαιοδοσία, επιχειρώντας να επιβάλει de facto έλεγχο σε διεθνή ύδατα και ζώνες ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.

Η τουρκική στάση έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Βάσει του διεθνούς πλαισίου, κατοχυρώνεται ρητά η ελευθερία πόντισης υποβρύχιων καλωδίων και αγωγών στην ανοικτή θάλασσα και στις Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες (ΑΟΖ), χωρίς να απαιτείται άδεια από τρίτα παράκτια κράτη για απλή διέλευση, πέραν των απαραίτητων τεχνικών και περιβαλλοντικών ειδοποιήσεων.

Η σημασία του έργου και η αντίδραση Αθήνας και Λευκωσίας

Το εμβληματικό ενεργειακό έργο του Great Sea Interconnector αποτελεί κομβικό πυλώνα για την ενεργειακή ασφάλεια της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Στόχος του είναι η οριστική άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου, η ενίσχυση της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού και η ενσωμάτωση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ηλεκτρικό δίκτυο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Αθήνα και η Λευκωσία παρακολουθούν με ψυχραιμία αλλά και αυξημένη ετοιμότητα τις τουρκικές προκλήσεις, επισημαίνοντας σταθερά ότι τα έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος υλοποιούνται με απόλυτο σεβασμό στη διεθνή νομιμότητα και τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών. Διπλωματικές πηγές τονίζουν πως τέτοιου είδους αξιώσεις δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα και δεν μπορούν να ακυρώσουν τη στρατηγική ενεργειακή αναβάθμιση της περιοχής.

Γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο

Η επιμονή της Τουρκίας να απαιτεί άδεια για ένα ευρωπαϊκό ενεργειακό έργο ερμηνεύεται ως προσπάθεια επιβολής τετελεσμένων και αναγνώρισης των αυθαίρετων θαλάσσιων συνόρων που επιδιώκει να χαράξει. Η ελληνική πλευρά διαμηνύει προς πάσα κατεύθυνση πως παραμένει προσηλωμένη στην τήρηση των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου, ξεκαθαρίζοντας ότι η προάσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων αποτελεί αδιαπραγμάτευτη εθνική γραμμή απέναντι σε κάθε απόπειρα αμφισβήτησης.