Μασούντ Πεζεσκιάν: Το σκληρό μήνυμα στους Ιρανούς για τις κυρώσεις και την ‘οικονομία πολέμου’

Σε μια εξαιρετικά ειλικρινή αλλά και σκληρή παραδοχή προχώρησε ο νέος πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, καλώντας τους πολίτες της χώρας να αποδεχθούν τις δραματικές επιπτώσεις των διεθνών κυρώσεων στην καθημερινότητά τους. Η δήλωση αυτή, η οποία αντικατοπτρίζει την κρισιμότητα της κατάστασης στη Μέση Ανατολή, έρχεται ως άμεση απάντηση στη νέα αυστηροποίηση της στάσης των ΗΠΑ και των δυτικών συμμάχων απέναντι στην Τεχεράνη, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τα περιθώρια οικονομικής ανάσας της χώρας.

Η ρητορική της «οικονομίας πολέμου» από τον Μασούντ Πεζεσκιάν

«Βρισκόμαστε σε εμπόλεμη κατάσταση και οφείλουμε να αποδεχθούμε τις συνθήκες που επικρατούν σε καιρό πολέμου», τόνισε χαρακτηριστικά ο Μασούντ Πεζεσκιάν κατά τη διάρκεια της ομιλίας του. Η τοποθέτηση αυτή του Ιρανού προέδρου δεν αποτελεί απλώς μια πολιτική εκτίμηση, αλλά μια σαφή προσπάθεια να προετοιμάσει την κοινή γνώμη για ακόμη μεγαλύτερες οικονομικές δυσκολίες. Η Τεχεράνη βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν πρωτοφανή και παρατεταμένο οικονομικό αποκλεισμό, ο οποίος έχει επηρεάσει καθοριστικά τις εξαγωγές πετρελαίου, που αποτελούν τον κύριο πνεύμονα της ιρανικής οικονομίας, καθώς και την πρόσβαση της χώρας στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Η πρόσφατη απόφαση της Ουάσιγκτον να σκληρύνει τη στάση της και να επιβάλει πρόσθετους περιορισμούς στερεί από το Ιράν πολύτιμα έσοδα. Ο Μασούντ Πεζεσκιάν, ο οποίος κατά την προεκλογική του εκστρατεία είχε καλλιεργήσει προσδοκίες για μια πιο μετριοπαθή προσέγγιση με στόχο την άρση των κυρώσεων, φαίνεται πλέον να προσαρμόζεται στη σκληρή πραγματικότητα της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης, αναγνωρίζοντας ότι οι διπλωματικές γέφυρες είναι εξαιρετικά δύσκολο να οικοδομηθούν υπό τις παρούσες συνθήκες.

Οι επιπτώσεις στην ιρανική οικονομία και η κοινωνική πίεση

Η καθημερινότητα των Ιρανών πολιτών δοκιμάζεται εδώ και χρόνια από τον καλπάζοντα πληθωρισμό, την κατακόρυφη πτώση της αγοραστικής δύναμης και την ιστορική υποτίμηση του εθνικού νομίσματος. Οι νέες κυρώσεις αναμένεται να επιτείνουν αυτά τα δομικά προβλήματα, αυξάνοντας παράλληλα τον κίνδυνο νέων κοινωνικών αναταραχών. Η αναφορά του Ιρανού προέδρου σε «συνθήκες πολέμου» ερμηνεύεται από αναλυτές ως μια προσπάθεια να ενισχυθεί η εσωτερική συνοχή, παρουσιάζοντας τις οικονομικές στερήσεις ως αναγκαίο πατριωτικό καθήκον απέναντι σε εξωτερικές απειλές.

Ωστόσο, αυτή η στρατηγική ενέχει σημαντικούς κινδύνους για την κυβέρνηση της Τεχεράνης. Η ιρανική κοινωνία εμφανίζεται κουρασμένη από τις πολυετείς υποσχέσεις για οικονομική ανάκαμψη που δεν έρχεται ποτέ. Η δυσαρέσκεια διογκώνεται, καθώς ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού θεωρεί ότι οι πόροι της χώρας σπαταλώνται σε περιφερειακούς πολέμους δι’ αντιπροσώπων και εξοπλιστικά προγράμματα, αντί να επενδύονται στην εγχώρια υποδομή και την κοινωνική πρόνοια.

Το γεωπολιτικό αδιέξοδο και το μέλλον της περιοχής

Η δραματική έκκληση του Μασούντ Πεζεσκιάν επιβεβαιώνει ότι η ηγεσία του Ιράν δεν αναμένει κάποια σύντομη διπλωματική διέξοδο ή χαλάρωση των πιέσεων. Με τις ΗΠΑ να διατηρούν την πολιτική της «μέγιστης πίεσης» και την περιφερειακή ένταση με το Ισραήλ να παραμένει σε οριακό σημείο, η Τεχεράνη επιλέγει τη θωράκιση του εσωτερικού της μετώπου μέσω της λιτότητας. Η επόμενη ημέρα για την ιρανική οικονομία προδιαγράφεται εξαιρετικά δύσκολη, με τις αντοχές των πολιτών να δοκιμάζονται πλέον στα όριά τους σε ένα περιβάλλον παρατεταμένης αβεβαιότητας.