Κρεμμύδια και σάκχαρο: Πώς συμβάλλουν στη ρύθμιση της γλυκόζης και τι αποκαλύπτουν οι έρευνες

Αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο της μεσογειακής κουζίνας και βασικό συστατικό σε αναρίθμητες συνταγές παγκοσμίως. Πέρα από τη γαστρονομική τους αξία, τα κρεμμύδια φαίνεται πως συγκεντρώνουν και το έντονο ενδιαφέρον της ιατρικής κοινότητας, καθώς πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα αναδεικνύουν τον πιθανό ρόλο τους στον έλεγχο των επιπέδων σακχάρου στο αίμα και στη βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη.

Τι αποκαλύπτουν οι κλινικές μελέτες για τη γλυκαιμική ρύθμιση

Η συσχέτιση ανάμεσα στην κατανάλωση κρεμμυδιών και τη διαχείριση της γλυκόζης έχει διερευνηθεί σε στοχευμένες έρευνες. Σε μία από αυτές, εθελοντές με διαβήτη τύπου 1 και τύπου 2 κατανάλωσαν 100 γραμμάρια ωμού κρεμμυδιού έπειτα από περίοδο νηστείας. Τέσσερις ώρες αργότερα, καταγράφηκε σημαντική υποχώρηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Ειδικότερα, στους ασθενείς με τύπου 1 διαβήτη η μέση μείωση ανήλθε στα 89 mg/dl, ενώ στην ομάδα με τύπο 2 καταγράφηκε πτώση κατά 40 mg/dl.

Παράλληλα, τα οφέλη του λαχανικού εξετάστηκαν σε ομάδα 56 γυναικών με καρκίνο του μαστού που υποβάλλονταν σε χημειοθεραπεία — μία θεραπευτική διαδικασία που συχνά προκαλεί ινσουλινοαντίσταση. Όσες συμμετέχουσες κατανάλωναν συστηματικά 100 έως 160 γραμμάρια κρεμμυδιού ημερησίως εμφάνισαν βελτιωμένη ευαισθησία στην ορμόνη και χαμηλότερες τιμές γλυκόζης. Αν και τα δείγματα των εν λόγω μελετών παραμένουν μικρά, τα ευρήματα κρίνονται ενθαρρυντικά για την κατανόηση των μεταβολικών μηχανισμών.

Ο μηχανισμός δράσης: Κερσετίνη και πρεβιοτικές ίνες

Το μυστικό των ευεργετικών ιδιοτήτων του κρεμμυδιού αποδίδεται στα πλούσια φυτοχημικά και αντιοξειδωτικά του συστατικά. Κεντρικό ρόλο διαδραματίζει η κερσετίνη, ένα ισχυρό φλαβονοειδές. Σύμφωνα με τη διαιτολόγο Δρ Τζένιφερ Μπίρι από το πολιτειακό Υπουργείο Υγείας της Φλόριντα, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις από εργαστηριακές μελέτες ότι η κερσετίνη βελτιώνει την πρόσληψη γλυκόζης από τα κύτταρα, αν και απαιτούνται περαιτέρω δοκιμές σε ανθρώπους.

Επιπλέον, τα κρεμμύδια περιέχουν υψηλές ποσότητες πρεβιοτικών ινών, οι οποίες θρέφουν το μικροβίωμα του εντέρου. Όπως σημειώνει η Δρ Νταϊάν Λίντσεϊ-Άντλερ, επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής με εξειδίκευση στη διατροφή στο Ιατρικό Κολλέγιο της Νέας Υόρκης, ένα υγιές πεπτικό οικοσύστημα αποτελεί βασικό παράγοντα για την αποτελεσματική ρύθμιση του σακχάρου.

Χρήσιμο συμπλήρωμα, όχι υποκατάστατο θεραπείας

Αν και τα ωμά κρεμμύδια διατηρούν υψηλότερη συγκέντρωση ενεργών φυτοχημικών, η μαγειρεμένη εκδοχή τους εξακολουθεί να προσφέρει σημαντική διατροφική αξία. Οι ειδικοί, ωστόσο, συνιστούν ψυχραιμία. Η προσθήκη του κρεμμυδιού στο καθημερινό διαιτολόγιο μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά, αλλά σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τη φαρμακευτική αγωγή, τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού ή ένα ολοκληρωμένο πλάνο διαχείρισης του διαβήτη.

Τέλος, απαιτείται μέτρο στην κατανάλωση, καθώς υπερβολικές ποσότητες ενδέχεται να προκαλέσουν γαστρεντερικές ενοχλήσεις, όπως μετεωρισμό και δυσφορία, ιδιαίτερα σε άτομα που πάσχουν από σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.