Κλάας Κνοτ: Γιατί η ΕΚΤ ίσως χρειαστεί μια πιο «γερακίσια» νομισματική πολιτική

Σε μια περίοδο έντονων προκλήσεων για την ευρωπαϊκή οικονομία, ο πρώην επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας και επί 14 έτη μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κλάας Κνοτ, προειδοποιεί ότι η Φρανκφούρτη ενδέχεται να υποχρεωθεί να υιοθετήσει μια πιο αυστηρή στάση. Σύμφωνα με τον έμπειρο τραπεζίτη, η ΕΚΤ ίσως χρειαστεί να αποκτήσει μια ήπια κλίση προς την πλευρά των «γερακιών» (hawkish), προκειμένου να διασφαλίσει τη σταθερότητα των τιμών.

Όπως εξήγησε ο ίδιος, τα φαινόμενα αναζωπύρωσης των πληθωριστικών πιέσεων αναμένεται να είναι συχνότερα τα επόμενα χρόνια. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η κεντρική τράπεζα θα αναγκάζεται να προσεγγίζει τον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2% για τον πληθωρισμό συχνότερα «από πάνω παρά από κάτω», επιβάλλοντας κατ’ επέκταση μια διαρκή επαγρύπνηση και ενδεχομένως αυστηρότερη νομισματική σύσφιξη.

Πληθωριστικές πιέσεις, μισθοί και ενεργειακό κόστος

Παρά τις εκτιμήσεις για την αναγκαιότητα μελλοντικής αυστηροποίησης, ο Κλάας Κνοτ υπερασπίστηκε την τρέχουσα γραμμή πλεύσης της ΕΚΤ, χαρακτηρίζοντάς την ως «μετρημένη» και απολύτως ορθή. «Πρέπει να κάνεις ό,τι είναι απαραίτητο, αλλά στο ελάχιστο δυνατό βαθμό», επισήμανε, υπογραμμίζοντας πως η υψηλή αξιοπιστία της οποίας χαίρει σήμερα η τράπεζα αποτελεί τον ισχυρότερο σύμμαχό της απέναντι στις αγορές.

Εστιάζοντας στις αιτίες της παραμονής του πληθωρισμού σε υψηλά επίπεδα, στάθηκε ιδιαίτερα στο ενεργειακό κόστος που παραμένει αυξημένο για παρατεταμένο χρονικό διάστημα. Παράλληλα, ανέδειξε τον Ιανουάριο ως κρίσιμο μήνα-ορόσημο, καθώς τότε θα ξεκινήσει η επαναδιαπραγμάτευση σημαντικού μέρους των ευρωπαϊκών συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Μέχρι στιγμής, πάντως, η στάση των συνδικάτων κρίνεται υπεύθυνη και συγκρατημένη, γεγονός που αποδίδεται στην εμπιστοσύνη ότι η ΕΚΤ παραμένει πιστή στον στόχο του 2%.

Αγορές ομολόγων και ποσοτική σύσφιξη

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η τοποθέτηση του Ολλανδού αξιωματούχου για την αναταραχή στις ευρωπαϊκές αγορές κρατικών χρέους, με επίκεντρο τη Γαλλία. Ο Κνοτ απέρριψε τα σενάρια άμεσης ενεργοποίησης έκτακτων παρεμβάσεων, τονίζοντας πως είναι πολύ νωρίς για τη χρήση ειδικών εργαλείων, όπως το Μέσο Προστασίας της Μετάδοσης (TPI).

Ταυτόχρονα, εξέφρασε έντονες επιφυλάξεις για το ενδεχόμενο πρόωρης αναστολής της ποσοτικής σύσφιξης (Quantitative Tightening – QT) με σκοπό την κατευναστική παρέμβαση στις αγορές. Σύμφωνα με τον ίδιο, οποιαδήποτε επαναξιολόγηση της ποσοτικής σύσφιξης οφείλει να βασίζεται αποκλειστικά στις διαρθρωτικές ανάγκες ρευστότητας και στο επιθυμητό μέγεθος του ισολογισμού της ΕΚΤ. Η βεβιασμένη χρήση της ως εργαλείου διαχείρισης κρίσεων θα μπορούσε, όπως υποστήριξε, να εντείνει αντί να περιορίσει το αίσθημα αβεβαιότητας.

Φαβορί για τη διαδοχή της Κριστίν Λαγκάρντ

Οι παρεμβάσεις του Κλάας Κνοτ αποκτούν ιδιαίτερο πολιτικό και οικονομικό βάρος, καθώς το όνομά του βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης για την επόμενη ημέρα στην ηγεσία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Ενόψει της πιθανής πρόωρης αποχώρησης της Κριστίν Λαγκάρντ πριν από την ολοκλήρωση της θητείας της τον ερχόμενο Οκτώβριο, οι παρασκηνιακές διαβουλεύσεις στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν ήδη ξεκινήσει.

Ο Ολλανδός κεντρικός τραπεζίτης θεωρείται ένα από τα βασικά φαβορί για τη θέση του προέδρου της ΕΚΤ, έχοντας ως βασικό συνδιεκδικητή τον πρώην διοικητή της Τράπεζας της Ισπανίας και νυν επικεφαλής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS), Πάμπλο Ερνάντες ντε Κος.