Ισπανία: Δικαιώθηκαν εργαζόμενες που απολύθηκαν επειδή έβριζαν τον εργοδότη τους σε κλειστή ομάδα στο WhatsApp

Μια ιδιαίτερα κρίσιμη δικαστική απόφαση για τα όρια της ψηφιακής ιδιωτικότητας και τα εργασιακά δικαιώματα εκδόθηκε στην Ισπανία. Επτά εργαζόμενες σε σχολή οδηγών, οι οποίες απολύθηκαν όταν αποκαλύφθηκε ότι σχολίαζαν αρνητικά και με προσβλητικούς χαρακτηρισμούς τον εργοδότη τους σε ιδιωτική ομάδα της εφαρμογής WhatsApp, δικαιώθηκαν τελεσίδικα από το Ανώτατο Δικαστήριο των Βαλεαρίδων.

Το χρονικό της εργασιακής διαμάχης και η διαρροή

Η υπόθεση ξεκίνησε στα τέλη του 2021, με αφορμή μια έντονη διαφωνία ανάμεσα στο προσωπικό και τη διοίκηση της επιχείρησης σχετικά με το εργασιακό ημερολόγιο. Οι εργαζόμενες υποστήριζαν ότι, σύμφωνα με τη σχετική κλαδική συλλογική σύμβαση, η παραμονή των Χριστουγέννων (24 Δεκεμβρίου) και η παραμονή της Πρωτοχρονιάς (31 Δεκεμβρίου) έπρεπε να αντιμετωπίζονται ως επίσημες αργίες.

Μέσα σε αυτό το κλίμα αντιπαράθεσης, στις αρχές Δεκεμβρίου του 2021 δημιουργήθηκε μια κλειστή ομάδα στο WhatsApp μεταξύ συναδέλφων. Στον συγκεκριμένο ψηφιακό χώρο, οι υπάλληλοι εξέφραζαν την αγανάκτησή τους για τις συνθήκες εργασίας, προχωρώντας παράλληλα σε υβριστικούς και υποτιμητικούς χαρακτηρισμούς εις βάρος του εργοδότη, της συντρόφου του, αλλά και άλλων εργαζομένων. Η κατάσταση ωστόσο κλιμακώθηκε όταν ένα από τα μέλη της ομάδας παρέδωσε στιγμιότυπα των συνομιλιών στη διεύθυνση, με αποτέλεσμα η εταιρεία να προχωρήσει τον Ιανουάριο του 2022 στην άμεση πειθαρχική απόλυση επτά ατόμων.

Η απόφαση της Δικαιοσύνης και η προστασία της ιδιωτικότητας

Οι απολυμένες προσέφυγαν στη δικαιοσύνη, με το Πρωτοδικείο Εργατικών Διαφορών της Πάλμα να κρίνει τις απολύσεις άδικες τον Ιούνιο του 2023. Η εργοδοσία άσκησε έφεση, ωστόσο το Ανώτατο Δικαστήριο των Βαλεαρίδων επικύρωσε πλήρως την πρωτόδικη κρίση, επισημαίνοντας ότι τα μηνύματα αποκτήθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν κατά παράβαση θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Το σκεπτικό των δικαστών βασίστηκε σε δύο βασικούς άξονες: το απόρρητο των επικοινωνιών και την εύλογη προσδοκία ιδιωτικότητας των μελών της ομάδας. Το δικαστήριο υπογράμμισε ότι επρόκειτο για μια κλειστή, μη δημόσια συνομιλία, από την οποία ο εργοδότης απουσίαζε και στην οποία τα μηνύματα δεν προορίζονταν για τα μάτια τρίτων. Το γεγονός ότι ένα μέλος παραβίασε την εμπιστευτικότητα και κοινοποίησε το υλικό δεν παρείχε στην επιχείρηση το νόμιμο δικαίωμα να το μετατρέψει σε εργαλείο πειθαρχικής δίωξης.

Τα όρια του εργοδοτικού ελέγχου στον ψηφιακό χώρο

Η συγκεκριμένη απόφαση θέτει σαφή όρια στην έκταση του ελέγχου που μπορεί να ασκεί ένας εργοδότης στην εξωυπηρεσιακή και ψηφιακή ζωή των υπαλλήλων του. Παρόλο που οι νομικοί επισημαίνουν ότι κάθε περίπτωση εξετάζεται εξατομικευμένα και δεν υπάρχει απόλυτη ασυλία για πράξεις συκοφαντίας, η απόφαση των Βαλεαρίδων υπογραμμίζει πως η ιδιωτική σφαίρα και τα προσωπικά δεδομένα προστατεύονται αυστηρά από το ισχύον νομικό πλαίσιο.