Η Πολεμική Αεροπορία αλλάζει εποχή: Το άλμα στο Διάστημα, τα ιπτάμενα τάνκερ KC-390 και ο ορίζοντας των F-35

Σε μια ιστορική καμπή εισέρχονται οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, υλοποιώντας έναν πολυεπίπεδο μετασχηματισμό που εκτείνεται από την επιτήρηση του Διαστήματος έως την απόκτηση στρατηγικών δυνατοτήτων εναέριου ανεφοδιασμού και μαχητικών πέμπτης γενιάς. Με άξονα τη φιλόδοξη «Ατζέντα 2030», η Πολεμική Αεροπορία περνά σε ένα διασυνδεδεμένο μοντέλο επιχειρήσεων, όπου οι δορυφορικές επικοινωνίες, τα F-35A, τα αναβαθμισμένα F-16 Viper και τα νέα αεροσκάφη KC-390 συνθέτουν ένα ενιαίο, ισχυρό αμυντικό δίκτυο.

Η νέα Διοίκηση Διαστήματος και το εθνικό δορυφορικό πλέγμα

Κομβικό βήμα σε αυτή τη νέα αρχιτεκτονική αποτελεί η ίδρυση της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος, η οποία εγκαινιάστηκε πρόσφατα στη Δεκέλεια. Η νέα δομή της Πολεμικής Αεροπορίας αναλαμβάνει τον κεντρικό συντονισμό των διαστημικών πόρων, παρέχοντας κρίσιμα δεδομένα έγκαιρης προειδοποίησης, επιτήρησης και ασφαλών τηλεπικοινωνιών προς όλους τους Κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων.

Ο εθνικός σχεδιασμός προβλέπει σημαντική διεύρυνση των μέσων συλλογής πληροφοριών. Ήδη έχουν αποκτηθεί 16 οπτικοί δορυφόροι χαμηλής τροχιάς διττής χρήσης, ενώ δρομολογείται η ανάπτυξη έξι δορυφόρων οπτικής παρατήρησης, τριών συστημάτων ηλεκτρονικής κατασκοπείας (SIGINT) και τριών δορυφόρων ραντάρ συνθετικού ανοίγματος (SAR). Τα συστήματα SAR διασφαλίζουν επιχειρησιακή εικόνα ακόμη και σε συνθήκες έντονης νεφοκάλυψης ή κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Παράλληλα, μέσω του προγράμματος MILSATCOM και της συμμετοχής στο ευρωπαϊκό σύστημα IRIS², η Ελλάδα αποκτά αυτόνομη τηλεπικοινωνιακή κάλυψη στρατιωτικών προδιαγραφών. Σημαντική εξέλιξη αποτελεί και η επιλογή της Αττικής για τη φιλοξενία μίας εκ των δύο μόνιμων βάσεων του ευρωπαϊκού GOVSATCOM (η άλλη στην Κολωνία), με τις αρχικές υπηρεσίες ασφαλών επικοινωνιών να ενεργοποιούνται εντός του 2026. Όπως υπογράμμισε η ηγεσία του ΓΕΑ, η επεξεργασία αυτού του τεράστιου όγκου δεδομένων θα ενισχυθεί από εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.

Ιπτάμενα τάνκερ KC-390: Στρατηγική αυτονομία και προβολή ισχύος

Για πρώτη φορά στην ιστορία της, η Πολεμική Αεροπορία εντάσσει στο οπλοστάσιό της οργανικά αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού, επιλέγοντας το KC-390 Millennium. Η συμφωνία προβλέπει την προμήθεια τριών αεροσκαφών με δικαίωμα προαίρεσης (option) για επιπλέον τρία, καλύπτοντας ένα χρόνιο κενό στις επιχειρησιακές δυνατότητες της χώρας.

Η παρουσία ιπτάμενων τάνκερ πολλαπλασιάζει την ακτίνα δράσης των ελληνικών μαχητικών, παρατείνοντας τον χρόνο παραμονής τους σε ζώνες ενδιαφέροντος και επιτρέποντας την απρόσκοπτη κάλυψη ολόκληρου του άξονα της Ανατολικής Μεσογείου. Επιπλέον, το KC-390 προσφέρει εξαιρετικές δυνατότητες τακτικών μεταφορών και ταχείας ανάπτυξης δυνάμεων.

Το χρονοδιάγραμμα για τα μαχητικά F-35 και ο στόλος των F-16 Viper

Στο πεδίο των μαχητικών πλατφορμών, ο προγραμματισμός για τα F-35A εισέρχεται σε φάση υλοποίησης. Η σύμβαση αφορά 20 αεροσκάφη πέμπτης γενιάς stealth, με δυνατότητα απόκτησης ακόμη 20. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, οι παραδόσεις των πρώτων F-35 θα ξεκινήσουν το 2028 στις Ηνωμένες Πολιτείες για την εκπαίδευση των Ελλήνων χειριστών, ενώ η άφιξή τους στην 117 Πτέρυγα Μάχης στην Ανδραβίδα τοποθετείται χρονικά τον Νοέμβριο του 2029.

Οι απαραίτητες υποδομές ασφαλείας και υποστήριξης στην Ανδραβίδα αναμένεται να συμβασιοποιηθούν στις αρχές του 2027. Την ίδια στιγμή, συνεχίζεται με ταχείς ρυθμούς η αναβάθμιση 83 αεροσκαφών F-16 στο προηγμένο επίπεδο Viper. Τελικός στόχος είναι η συγκρότηση μιας ισχυρής δύναμης 200 σύγχρονων μαχητικών, η οποία θα πλαισιώνεται από εξελιγμένα μη επανδρωμένα συστήματα (UAVs), εξασφαλίζοντας τεχνολογική υπεροχή και αποτρεπτική ισχύ για τις επόμενες δεκαετίες.