ΗΠΑ: «Καμπανάκι» από πρώην δικαστή για τα φοιτητικά δάνεια και την έκρηξη στις αιτήσεις πτώχευσης

Σε μια περίοδο κατά την οποία το ιδιωτικό χρέος στις Ηνωμένες Πολιτείες δοκιμάζει τις αντοχές των νοικοκυριών, πρώην ομοσπονδιακή δικαστής κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις δραματικές επιπτώσεις του νομικού πλαισίου που διέπει τα φοιτητικά δάνεια. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της Διοικητικής Υπηρεσίας των Δικαστηρίων των ΗΠΑ, το 2025 κατατέθηκαν περισσότερες από 500.000 αιτήσεις πτώχευσης ιδιωτών, καταγράφοντας άλμα σχεδόν 50% σε σύγκριση με τρία χρόνια νωρίτερα.

Ένα σύστημα παγίδευσης χωρίς δεύτερη ευκαιρία

Η Σάρα Σάρερ Κέρλεϊ, η πρώτη γυναίκα που υπηρέτησε στο Δικαστήριο Πτωχεύσεων των ΗΠΑ για την Περιφέρεια της Αριζόνα, αποκαλύπτει στο νέο της βιβλίο «The Price of Forgiveness: Debt, Bankruptcy, and the Future of Fairness in America» τις βαθιές ανισότητες της αμερικανικής νομοθεσίας. Όπως εξηγεί σε συνέντευξή της στο CNBC, η ισχύουσα νομοθεσία –η οποία έχει ενισχυθεί από συντηρητικές πολιτικές και προσεγγίσεις όπως αυτές της διακυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ– καθιστά πρακτικά ανέφικτη τη διαγραφή των φοιτητικών οφειλών μέσω της πτωχευτικής διαδικασίας.

«Επιτρέπουμε στις χρηματοπιστωτικές αγορές να αναλαμβάνουν αμέτρητους κινδύνους, ωστόσο αρνούμαστε να επιτρέψουμε σε έναν πολίτη να απαλλαγεί από τα βάρη του επειδή επέλεξε να αποκτήσει έναν ανώτερο τίτλο σπουδών», υπογραμμίζει χαρακτηριστικά η Κέρλεϊ. Η ίδια καταρρίπτει τον μύθο ότι οι πολίτες που πτωχεύουν διαπράττουν απάτες, τονίζοντας πως στη συντριπτική τους πλειονότητα πρόκειται για άτομα που επλήγησαν από απώλεια εργασίας, αιφνίδια ιατρικά έξοδα ή υπέρμετρο εκπαιδευτικό δανεισμό.

Η κρίση των διδάκτρων και η εργασιακή επισφάλεια

Το πρόβλημα οξύνεται ραγδαία καθώς το κόστος της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στις ΗΠΑ έχει εκτοξευθεί, με τα δίδακτρα σε σχολές όπως η ιατρική να ξεπερνούν πλέον τις 400.000 δολάρια για μία τετραετία. Ταυτόχρονα, η πρώην δικαστής επισημαίνει ότι πολλοί από τους οφειλέτες δεν είναι άνεργοι, αλλά εργαζόμενοι που ζουν από μισθό σε μισθό υπό καθεστώς επισφαλούς απασχόλησης (freelancers ή εργαζόμενοι σε πολλαπλές δουλειές χωρίς επαρκείς παροχές).

Ενδεικτική είναι η υπόθεση μίας γυναίκας άνω των 70 ετών, η οποία βρέθηκε αντιμέτωπη με εξαψήφιο ομοσπονδιακό χρέος από τη δεκαετία του 1970. Παρά το γεγονός ότι ζούσε στη φτώχεια με μόνη πηγή εσόδων τη σύνταξή της, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, μέσω επιθετικών δικηγορικών γραφείων, αρνήθηκε κάθε συμβιβασμό. Η άκαμπτη αυτή στάση απειλεί να οδηγήσει ακόμη περισσότερους ευάλωτους δανειολήπτες στο κατώφλι της χρεοκοπίας, αποκαλύπτοντας τα δομικά κενά κοινωνικής προστασίας στη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη.