Ευρωπαϊκός Προϋπολογισμός: Το Βερολίνο απαιτεί μεγαλύτερες περικοπές – Βαθαίνει το ρήγμα μεταξύ Βορρά και Νότου

Σε τροχιά νέας, βαθιάς σύγκρουσης εισέρχονται οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς η Γερμανία σκληραίνει τη στάση της σχετικά με το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034. Το Βερολίνο ζητά δραστικές περικοπές στις κοινοτικές δαπάνες, απορρίπτοντας επί της ουσίας τις προτάσεις συμβιβασμού της ιρλανδικής προεδρίας, εξέλιξη που αναζωπυρώνει το παραδοσιακό ρήγμα ανάμεσα στις δημοσιονομικά αυστηρές χώρες του Βορρά και τα κράτη-μέλη του Νότου.

Το «όχι» του Βερολίνου και η δημοσιονομική στενότητα

Η γερμανική κυβέρνηση διαμηνύει ότι οι κοινοτικές δαπάνες δεν μπορούν να συνεχίσουν να αυξάνονται σε μια περίοδο κατά την οποία τα εθνικά κράτη υποχρεούνται σε αυστηρή πειθαρχία. Αντιμέτωπη με τη δική της εσωτερική οικονομική επιβράδυνση και τους αυστηρούς περιορισμούς του συνταγματικού «φρένου χρέους», η Γερμανία επιμένει ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ οφείλει να περιοριστεί στα απολύτως αναγκαία.

Η πρόσφατη συμβιβαστική πρόταση που τέθηκε στο τραπέζι από την ιρλανδική πλευρά θεωρήθηκε από το Βερολίνο υπερβολικά γενναιόδωρη και απομακρυσμένη από τις τρέχουσες δημοσιονομικές πραγματικότητες. Η άρνηση της Γερμανίας να συναινέσει σε αυξημένες εθνικές συνεισφορές αποτελεί σαφές μήνυμα ότι η διαπραγμάτευση για το επόμενο επταετές πλαίσιο θα είναι μία από τις πιο σκληρές στην ιστορία των Βρυξελλών.

Σε αντίθετη τροχιά ο Νότος: Το διακύβευμα της συνοχής

Στον αντίποδα, οι χώρες του ευρωπαϊκού Νότου –μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ισπανία– εκφράζουν έντονη ανησυχία για το ενδεχόμενο οριζόντιων περικοπών. Για τις οικονομίες της περιφέρειας, τα κοινοτικά κονδύλια παραμένουν ο βασικός μοχλός δημόσιων επενδύσεων, απαραίτητος για τη σύγκλιση, τη στήριξη των περιφερειών μέσω της Πολιτικής Συνοχής και τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα μέσω της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.

Διπλωματικοί κύκλοι στις Βρυξέλλες επισημαίνουν ότι μια σημαντική μείωση του κοινοτικού προϋπολογισμού θα υπονομεύσει τις προσπάθειες των ασθενέστερων οικονομιών να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες των αλλεπάλληλων κρίσεων, διευρύνοντας τις ανισότητες εντός της ενιαίας αγοράς.

Οι γεωπολιτικές φιλοδοξίες σε σύγκρουση με τη λιτότητα

Το χάσμα ανάμεσα σε Βορρά και Νότο αποκτά ακόμα πιο κρίσιμη διάσταση εξαιτίας των νέων προκλήσεων που αντιμετωπίζει η γηραιά ήπειρος. Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται ταυτόχρονα να χρηματοδοτήσει την κοινή ευρωπαϊκή άμυνα, την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, καθώς και τη στήριξη της Ουκρανίας. Παράλληλα, εκθέσεις όπως αυτή του Μάριο Ντράγκι υπογραμμίζουν την ανάγκη για μαζικές κοινές επενδύσεις προκειμένου να μην απολέσει η Ευρώπη την παγκόσμια ανταγωνιστικότητά της απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα.

Η επιμονή της Γερμανίας σε έναν μικρότερο προϋπολογισμό θέτει υπό αμφισβήτηση την ικανότητα της ΕΕ να υλοποιήσει αυτές τις στρατηγικές προτεραιότητες. Καθώς οι διαβουλεύσεις συνεχίζονται, καθίσταται σαφές ότι η μάχη για τα κονδύλια της περιόδου 2028-2034 δεν αφορά απλώς λογιστικά μεγέθη, αλλά το ίδιο το μέλλον και τη συνοχή του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.