Ευρωπαϊκός προϋπολογισμός: «Μπλόκο» από τη Γερμανία στις περικοπές των 159 δισ. ευρώ ενόψει της Συνόδου Κορυφής

Σε τροχιά βαθιάς πόλωσης εισέρχονται οι διαπραγματεύσεις για τον νέο πολυετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η Γερμανία και οι δημοσιονομικά «σφιχτοί» εταίροι της υψώνουν τείχος απέναντι στο προτεινόμενο σχέδιο συμβιβασμού. Το Βερολίνο απέρριψε ως ανεπαρκή τη μείωση κατά 159 δισεκατομμύρια ευρώ από την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δυναμιτίζοντας το κλίμα ενόψει της κρίσιμης Συνόδου Κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών.

Το μέτωπο των έξι και οι αυστηρές αξιώσεις του Βερολίνου

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς κατέστησε σαφές ότι η συμφωνία παραμένει μακριά, επισημαίνοντας κατηγορηματικά ότι το ύψος των προτεινόμενων δαπανών δεν μπορεί να αποτελέσει βάση συμβιβασμού. Σύμφωνα με τη θέση του Βερολίνου, οι ευρωπαϊκές δαπάνες οφείλουν να κινηθούν σε επίπεδα που να αντέχουν οικονομικά τα κράτη-μέλη που σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος της χρηματοδότησης του κοινοτικού προϋπολογισμού.

Η Γερμανία ηγείται ενός συνασπισμού έξι καθαρών πληρωτών, στον οποίο συμμετέχουν επίσης η Αυστρία, η Ολλανδία, η Σουηδία, η Φινλανδία και η Δανία. Οι χώρες αυτές, οι οποίες εισφέρουν συνολικά περίπου το 40% των κοινοτικών πόρων, θεωρούν ότι η περικοπή των 159 δισ. ευρώ από το αρχικό σχέδιο των σχεδόν 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ δεν συνιστά ουσιαστική δημοσιονομική συγκράτηση. Χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτηση της Σουηδής υπουργού Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Τζέσικα Ρόζενκραντς, η οποία χαρακτήρισε το κείμενο υπερβολικά δαπανηρό, ενώ η Αυστριακή ομόλογός της, Κλαούντια Μπάουερ, υπογράμμισε ότι η πρόταση απέχει σημαντικά από τις απαιτήσεις της Βιέννης.

Σύγκρουση Βορρά και Νότου για αγροτικές ενισχύσεις, συνοχή και άμυνα

Η αντιπαράθεση αναδεικνύει το παραδοσιακό χάσμα ανάμεσα στους δημοσιονομικά συντηρητικούς του Βορρά και στους «Φίλους της Συνοχής», μια συμμαχία 17 κρατών –κυρίως από τη νότια και ανατολική Ευρώπη– που απορρίπτει οποιαδήποτε μείωση στα κονδύλια για την περιφερειακή ανάπτυξη και την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ). Οι δύο αυτοί τομείς δεσμεύουν σχεδόν το μισό του κοινοτικού ταμείου και αποτελούν ευαίσθητο πολιτικό ζήτημα για εκατομμύρια παραγωγούς και τοπικές κοινωνίες.

Προκειμένου να αποτρέψει το ρήγμα, η ιρλανδική προεδρία, διά του υφυπουργού Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Τόμας Μπερν, επέλεξε να προστατεύσει πλήρως τα κονδύλια της γεωργίας και της συνοχής. Ωστόσο, για να επιτευχθούν οι περικοπές, μετέφερε το βάρος σε στρατηγικούς τομείς όπως η κοινή άμυνα, η ανταγωνιστικότητα και η αναπτυξιακή βοήθεια. Η κίνηση αυτή εξόργισε το στρατόπεδο των καθαρών πληρωτών, οι οποίοι κάνουν λόγο για επικίνδυνη «θυσία» του μέλλοντος της Ευρώπης υπέρ παρωχημένων δομών, ακόμη κι αν ηγετικά στελέχη από την Ιταλία (όπως ο υπουργός Γεωργίας Φραντσέσκο Λολομπριτζίντα) και την Πολωνία (ο υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Ιγκνάτσι Νιεμτσίτσκι) εξέφρασαν μερική ικανοποίηση για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα.

Πιεστικά χρονοδιαγράμματα και ορατός ο κίνδυνος αδιεξόδου

Η προοπτική μιας έγκαιρης συμφωνίας έως τα τέλη του έτους δείχνει να απομακρύνεται. Ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών Έλκο Χάινεν προειδοποίησε δημόσια ότι με τους τρέχοντες ρυθμούς η σύγκλιση είναι ανέφικτη, την ώρα που οι επικείμενες κάλπες του 2027 σε κρίσιμες πρωτεύουσες (Γαλλία, Ιταλία, Πολωνία) εντείνουν την ανάγκη για γρήγορο κλείσιμο του φακέλου. Οι «27» προσέρχονται στη Σύνοδο Κορυφής υπό το βάρος ασφυκτικών διλημμάτων, καλούμενοι να ισορροπήσουν ανάμεσα στη λιτότητα και τις επενδύσεις που απαιτεί η διεθνής γεωπολιτική πραγματικότητα.