Ελλάδα και έμφυλη ισότητα: Τι αποκαλύπτει η νέα μελέτη της διαΝΕΟσις για το πού βρισκόμαστε σήμερα

Η συζήτηση γύρω από την έμφυλη ισότητα στην Ελλάδα παραμένει πιο επίκαιρη και αναγκαία από ποτέ. Παρά τα θεσμικά βήματα και τις σταδιακές αλλαγές νοοτροπιών τα τελευταία χρόνια, η καθημερινή πραγματικότητα επιβεβαιώνει ότι η διαδρομή προς την ουσιαστική εξίσωση παραμένει μακρά. Η νέα εμπεριστατωμένη μελέτη του ερευνητικού οργανισμού διαΝΕΟσις με τίτλο «Μεταξύ φύλων», την οποία παρουσιάζει και αναλύει η δημοσιογράφος Ελιάνα Χρυσικοπούλου, προσφέρει μια ρεαλιστική ακτινογραφία για τη θέση των γυναικών στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία.

Το παράδοξο της εκπαίδευσης και το χάσμα στην απασχόληση

Ένα από τα πλέον αξιοσημείωτα ευρήματα των δεδομένων αφορά το λεγόμενο μορφωτικό παράδοξο. Στην Ελλάδα, οι γυναίκες υπερτερούν αριθμητικά μεταξύ των αποφοίτων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και καταγράφουν συστηματικά υψηλές ακαδημαϊκές επιδόσεις. Εντούτοις, η υπεροχή αυτή δεν μετουσιώνεται αναλογικά στην αγορά εργασίας. Η χώρα μας εξακολουθεί να καταγράφει χαμηλά ποσοστά γυναικείας απασχόλησης, καταλαμβάνοντας μία από τις τελευταίες θέσεις στον ευρωπαϊκό Δείκτη Ισότητας των Φύλων.

Παράλληλα, το μισθολογικό χάσμα παραμένει ενεργό, καθώς οι γυναίκες απασχολούνται συχνότερα σε χαμηλότερα αμειβόμενους τομείς ή σε καθεστώς μερικής απασχόλησης. Ακόμη πιο έντονο παρατηρείται το φαινόμενο της «γυάλινης οροφής», με την υποεκπροσώπηση των γυναικών σε θέσεις ευθύνης, διοικητικά συμβούλια και ηγετικά κλιμάκια να αποτελεί συνεχή πραγματικότητα.

Οικογενειακή φροντίδα, πολιτική εκπροσώπηση και ασφάλεια

Εκτός από την επαγγελματική ζωή, η μελέτη εστιάζει στην άνιση κατανομή των ρόλων στον ιδιωτικό βίο. Η απλήρωτη εργασία φροντίδας —που περιλαμβάνει τις οικιακές υποχρεώσεις, την ανατροφή των παιδιών και τη μέριμνα για ηλικιωμένα μέλη της οικογένειας— εξακολουθεί να επιβαρύνει δυσανάλογα τις γυναίκες. Το γεγονός αυτό στερεί πολύτιμο χρόνο για επαγγελματική ανέλιξη και συμμετοχή στα κοινά. Επιπλέον, παρά τη θέσπιση ποσοστώσεων, η παρουσία των γυναικών στο Κοινοβούλιο και την τοπική αυτοδιοίκηση παραμένει περιορισμένη σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Η ανάγκη για ουσιαστικές πολιτικές και αλλαγή κουλτούρας

Κομβική διάσταση της έρευνας αποτελεί επίσης το ζήτημα της ασφάλειας, της υγείας και της αντιμετώπισης της έμφυλης βίας. Η ενδοοικογενειακή κακοποίηση και οι διακρίσεις παραμένουν σοβαρές προκλήσεις που απαιτούν ισχυρό θεσμικό πλαίσιο, υποδομές υποστήριξης των θυμάτων και καλλιέργεια κουλτούρας σεβασμού από την πρωτοβάθμια εκπαίδευση.

Όπως καταδεικνύουν τα στοιχεία της διαΝΕΟσις, η γεφύρωση των ανισοτήτων δεν αποτελεί υπόθεση ενός μόνο φύλου, αλλά βασική προϋπόθεση κοινωνικής δικαιοσύνης και βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης. Η επέκταση των δημόσιων δομών φροντίδας, η ενίσχυση της γονικής άδειας και για τους δύο γονείς και η διασφάλιση ίσων ευκαιριών στην πράξη αποτελούν τα απαραίτητα βήματα για μια σύγχρονη, συμπεριληπτική Ελλάδα.