Εγκυμοσύνη: Πώς η υπερβολική αύξηση βάρους αυξάνει τον κίνδυνο προεκλαμψίας και αιμορραγίας

Σοβαρές επιπλοκές κατά τη διάρκεια του τοκετού, με κυριότερες την προεκλαμψία και την αιμορραγία, αντιμετωπίζουν οι γυναίκες που παίρνουν περισσότερα κιλά από τα συνιστώμενα στην κύηση. Σύμφωνα με μια νέα, εκτενή επιστημονική μελέτη από τον Καναδά, περισσότερες από τις μισές εγκύους υπερβαίνουν τα ενδεδειγμένα όρια βάρους, γεγονός που συνδέεται άμεσα με αυξημένη μητρική νοσηρότητα, ανεξάρτητα από το αν η γυναίκα ξεκίνησε την κύηση ως λιποβαρής, φυσιολογικού βάρους, υπέρβαρη ή παχύσαρκη.

Τα ευρήματα της μεγάλης καναδικής μελέτης

Η έρευνα, η οποία δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό JAMA Network Open, ανέλυσε στοιχεία από 1.035.927 μονήρεις κυήσεις στην επαρχία του Οντάριο στον Καναδά, καλύπτοντας την περίοδο από το 2012 έως το 2022. Αξιοποιώντας δεδομένα από το μητρώο γεννήσεων BORN Ontario και αρχεία νοσηλειών, οι ερευνητές κατέγραψαν συνολικά 15.119 περιστατικά σοβαρής μητρικής νοσηρότητας, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περίπου 14,6 περιστατικά ανά 1.000 γεννήσεις.

Μεταξύ των πιο συχνών και ανησυχητικών επιπλοκών που καταγράφηκαν ήταν η προεκλαμψία –μια δυνητικά επικίνδυνη διαταραχή της αρτηριακής πίεσης– και η σοβαρή επιλόχειος αιμορραγία. Η ανάλυση έδειξε με σαφήνεια ότι η υπερβολική αύξηση βάρους αποτελεί επιβαρυντικό παράγοντα για όλες τις κατηγορίες Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ), εντείνοντας την πίεση στο καρδιαγγειακό και μεταβολικό σύστημα της μητέρας κατά τη στιγμή του τοκετού.

Η λεπτή ισορροπία των κιλών και οι προϋπάρχουσες παθήσεις

Παρά τους κινδύνους της υπέρμετρης αύξησης, η σχέση βάρους και επιπλοκών δεν υπακούει στον απλοϊκό κανόνα «όσο λιγότερα κιλά, τόσο καλύτερα». Τα δεδομένα έδειξαν ότι για τις γυναίκες φυσιολογικού βάρους ή τις υπέρβαρες, ακόμη και η πρόσληψη λιγότερων κιλών από το συνιστώμενο όριο συνοδεύτηκε από αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών, επιβεβαιώνοντας πως η επαρκής διατροφική υποστήριξη του εμβρύου παραμένει εξίσου κρίσιμη.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν συνυπάρχουν υποκείμενα νοσήματα. Παθήσεις όπως ο προϋπάρχων διαβήτης, η χρόνια υπέρταση και το άσθμα διπλασιάζουν από μόνες τους την πιθανότητα σοβαρών επιπλοκών. Όταν οι παθήσεις αυτές συνδυάζονται με ανεξέλεγκτη ή ανεπαρκή πρόσληψη βάρους, ο συνολικός κίνδυνος για τη μητέρα εκτοξεύεται.

Ανάγκη για εξατομικευμένη προγεννητική παρακολούθηση

Ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα συμπεράσματα της μελέτης είναι ότι ο ιδανικός ρυθμός εβδομαδιαίας αύξησης βάρους διαφέρει σημαντικά ανάλογα με τη σωματική διάπλαση της γυναίκας πριν μείνει έγκυος. Ο χαμηλότερος εκτιμώμενος κίνδυνος εντοπίστηκε σε αύξηση περίπου 0,4 κιλών την εβδομάδα για λιποβαρείς έως υπέρβαρες γυναίκες, ενώ για περιπτώσεις σοβαρής παχυσαρκίας (κατηγορίας III) ο ασφαλέστερος ρυθμός περιοριζόταν μόλις στα 0,1 κιλά εβδομαδιαίως.

Αν και η μελέτη είναι παρατηρητική και δεν τεκμηριώνει σχέση αιτίου-αποτελέσματος, το τεράστιο δείγμα καθιστά τα συμπεράσματα αδιαμφισβήτητα. Η διαχείριση του βάρους στην εγκυμοσύνη δεν μπορεί να βασίζεται σε οριζόντιες οδηγίες, αλλά απαιτεί στενή ιατρική και διατροφική καθοδήγηση, προσαρμοσμένη στις ιδιαίτερες ανάγκες και το ιστορικό κάθε γυναίκας ξεχωριστά.