Γλυπτά του Παρθενώνα: Πρόταση για «μοίρασμα» μεταξύ Αθήνας και Λονδίνου επαναφέρει το Βρετανικό Μουσείο

Την πρόθεση του Βρετανικού Μουσείου να καταλήξει σε μία συμφωνία «διαμοιρασμού» των Γλυπτών του Παρθενώνα με την Ελλάδα επανέφερε στο προσκήνιο ο πρόεδρος του ιδρύματος, Τζορτζ Όσμπορν. Σε νέες του δηλώσεις, ο πρώην υπουργός Οικονομικών της Βρετανίας εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για την επίτευξη ενός συμβιβασμού, διαμηνύοντας ωστόσο πως η λονδρέζικη πλευρά επιδιώκει μια φόρμουλα κατά την οποία τα αρχαία αριστουργήματα θα μπορούν να εκτίθενται ταυτόχρονα και στην Αθήνα και στο Λονδίνο, αποκλείοντας ουσιαστικά την πλήρη και οριστική επιστροφή τους.

Το σχέδιο Όσμπορν για «εταιρική σχέση» και εκ περιτροπής έκθεση

Ο Τζορτζ Όσμπορν υποστήριξε ότι μια συμφωνία πολιτιστικής συνεργασίας θα μπορούσε να γεφυρώσει το χάσμα δεκαετιών ανάμεσα στις δύο χώρες. Σύμφωνα με το σκεπτικό της διοίκησης του Βρετανικού Μουσείου, τα Γλυπτά θα μπορούσαν να μετακινούνται μεταξύ των δύο πρωτευουσών στο πλαίσιο μακροχρόνιων δανεισμών και ανταλλαγών με άλλες σπάνιες ελληνικές αρχαιότητες. Με αυτόν τον τρόπο, το μουσείο επιδιώκει να διατηρήσει τον οικουμενικό του χαρακτήρα και να αποφύγει την de facto αποδοχή της παράνομης απόσπασης των αρχαιοτήτων από τον Λόρδο Έλγιν στις αρχές του 19ου αιώνα.

«Υπάρχει ένας δρόμος προς τα εμπρός όπου αυτά τα σπουδαία αντικείμενα θα μπορούν να εκτίθενται στην Αθήνα, αλλά και να παραμένουν προσβάσιμα στο Λονδίνο», ήταν το βασικό μήνυμα που εξέπεμψε η βρετανική πλευρά, εντείνοντας τη συζήτηση γύρω από τους όρους ενός πιθανού παρασκηνιακού διαλόγου.

Η αδιαπραγμάτευτη γραμμή της Αθήνας για πλήρη επανένωση

Από την πλευρά της, η ελληνική κυβέρνηση και το υπουργείο Πολιτισμού διατηρούν σταθερή και αταλάντευτη στάση: το αίτημα αφορά αποκλειστικά την επανένωση των αρχιτεκτονικών Γλυπτών του Παρθενώνα στο Μουσείο της Ακρόπολης και όχι τον δανεισμό τους. Η ελληνική διπλωματία καθιστά σαφές ότι οποιαδήποτε μορφή δανεισμού που θα προϋπέθετε την αναγνώριση βρετανικής κυριότητας επί των κλεμμένων θησαυρών αποτελεί «κόκκινη γραμμή» που δεν πρόκειται να παραβιαστεί.

Η Αθήνα επιμένει ότι τα Γλυπτά αποτελούν ενιαίο και αδιαίρετο κομμάτι ενός παγκόσμιου μνημείου πολιτιστικής κληρονομιάς. Παρά τις κατά καιρούς διαρροές για προχωρημένες επαφές, η ελληνική πλευρά ξεκαθαρίζει πως οποιαδήποτε λύση δεν αποκαθιστά την ιστορική και αισθητική ακεραιότητα του μνημείου στο φυσικό του περιβάλλον δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή.

Τα νομικά εμπόδια στο Ηνωμένο Βασίλειο και η διεθνής πίεση

Η πρόταση του Βρετανικού Μουσείου προσκρούει τόσο στις ελληνικές θέσεις όσο και στο αυστηρό νομικό πλαίσιο του Ηνωμένου Βασιλείου. Ο νόμος περί Βρετανικού Μουσείου του 1963 απαγορεύει ρητά τη μόνιμη απομάκρυνση αντικειμένων από τις συλλογές του, γεγονός που περιορίζει τις επιλογές της διοίκησης αποκλειστικά σε καθεστώς δανεισμού, εκτός εάν υπάρξει νομοθετική παρέμβαση από το βρετανικό κοινοβούλιο.

Την ίδια ώρα, η διεθνής κοινή γνώμη αλλά και σημαντική μερίδα της βρετανικής κοινωνίας τάσσονται πλέον ανοιχτά υπέρ του επαναπατρισμού των Γλυπτών. Η πίεση προς το Λονδίνο εντείνεται, ωστόσο η επιμονή της βρετανικής ηγεσίας στη θεωρία του «μοιράσματος» αποδεικνύει ότι η απόσταση που χωρίζει τις δύο πλευρές παραμένει σημαντική, καθιστώντας τις προοπτικές μιας άμεσης και οριστικής λύσης εξαιρετικά σύνθετες.