Αποφυλάκιση Ηλία Κασιδιάρη: Μπορεί να ιδρύσει κόμμα και να κατέβει στις εκλογές; Τι προβλέπει ο νόμος

Η αποφυλάκιση του πρωτόδικα καταδικασμένου για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης Ηλία Κασιδιάρη από τις φυλακές Δομοκού επανέφερε στο προσκήνιο τη συζήτηση γύρω από το πολιτικό του μέλλον. Οι δηλώσεις περί επιστροφής με «νέο κόμμα» και η προαναγγελία συνέντευξης Τύπου από τη συνήγορό του, Βάσω Πανταζή, δημιούργησαν εύλογα ερωτήματα σχετικά με το εάν το πρώην ηγετικό στέλεχος της Χρυσής Αυγής έχει το νομικό δικαίωμα να ιδρύσει πολιτικό φορέα ή να θέσει υποψηφιότητα στις επόμενες βουλευτικές εκλογές.

Το νομικό «μπλόκο» και το εκλογικό κώλυμα έως το 2033

Παρά την αποφυλάκισή του, το ισχύον θεσμικό πλαίσιο θέτει σαφείς και απαγορευτικούς περιορισμούς στην πολιτική του δραστηριότητα. Σύμφωνα με την εκλογική νομοθεσία που τροποποιήθηκε το 2023, η απαγόρευση συμμετοχής σε εκλογικές διαδικασίες δεν συναρτάται με τον χρόνο παραμονής στη φυλακή, αλλά με τη συνολική διάρκεια της επιβληθείσας ποινής.

Με δεδομένο ότι ο Ηλίας Κασιδιάρης καταδικάστηκε τον Οκτώβριο του 2020 σε κάθειρξη 13 ετών, το κώλυμα εκλογιμότητας και ηγετικής παρουσίας παραμένει ενεργό για 13 χρόνια από την απόφαση, δηλαδή έως τον Οκτώβριο του 2033. Το νομικό πλαίσιο (άρθρο 32 της εκλογικής νομοθεσίας) αποκλείει τη συμμετοχή προσώπων με τέτοιου είδους καταδίκες όχι μόνο ως τυπικών επικεφαλής κομμάτων αλλά και ως υποψήφιων βουλευτών ή ακόμα και ως «υποκρυπτόμενων» ηγετών, όπως κρίθηκε στο παρελθόν με την υπόθεση των «Σπαρτιατών».

Οι πολιτικές αντιδράσεις και η ερμηνεία των συνταγματολόγων

Το ζήτημα σχολίασε ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, σημειώνοντας πως το αν θα μπορέσει να πολιτευτεί θα το κρίνει εν τέλει η Δικαιοσύνη. Παράλληλα, εξέφρασε τον προβληματισμό του για τη γενικότερη «στροφή προς την ακροδεξιά και τη βία» σε κοινωνικό επίπεδο.

Από την πλευρά του, ο βουλευτής Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ και συνταγματολόγος Παναγιώτης Δουδωνής υπογράμμισε με κατηγορηματικό τρόπο από το βήμα της Βουλής ότι το νομικό πλαίσιο είναι αδιαπέραστο. Όπως εξήγησε, η νομοθεσία απαγορεύει ρητά στον Ηλία Κασιδιάρη να συμμετάσχει ως επικεφαλής, ως αφανής καθοδηγητής ή ως απλός υποψήφιος σε οποιονδήποτε συνδυασμό, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι «η Δημοκρατία δεν εκδικείται, αλλά δεν ξεχνά και προνοεί» απέναντι σε νομικά τεχνάσματα.

Ο ρόλος του Αρείου Πάγου στην τελική κρίση

Σε κάθε περίπτωση, ο τελικός έλεγχος νομιμότητας οποιουδήποτε κομματικού σχηματισμού ή ψηφοδελτίου ανήκει αποκλειστικά στο αρμόδιο τμήμα του Αρείου Πάγου. Το Ανώτατο Δικαστήριο, κατά την ανακήρυξη των συνδυασμών πριν από κάθε εκλογική αναμέτρηση, εξετάζει αυτεπάγγελτα τόσο την τυπική όσο και την πραγματική ηγεσία των κομμάτων, διασφαλίζοντας την εφαρμογή των ψηφισμένων διατάξεων που αποσκοπούν στην προστασία του δημοκρατικού πολιτεύματος.