Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Πώς μπορεί να απαντήσει η Αθήνα – Τα σενάρια για ΑΟΖ, 12 μίλια και ενεργειακές έρευνες

Η αναζωπύρωση των αξιώσεων που απορρέουν από το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο επαναφέρει στο προσκήνιο τα στρατηγικά διλήμματα και τα διπλωματικά εργαλεία της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, κατήγγειλε με απόλυτη σαφήνεια τις μεθοδεύσεις της Άγκυρας και της Τρίπολης, υπογραμμίζοντας ότι οι μονομερείς αυτές ενέργειες συνιστούν ευθεία «υπονόμευση της διεθνούς έννομης τάξης». Ωστόσο, πέρα από τη διπλωματική καταδίκη, στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος τίθεται πλέον το πρακτικό πλαίσιο των ενεργειών στις οποίες μπορεί να προβεί η χώρα.

Η διπλωματική οχύρωση και το Δίκαιο της Θάλασσας

Η πάγια θέση της Ελλάδας εδράζεται στην πλήρη εφαρμογή της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Η Αθήνα επισημαίνει σταθερά στους διεθνείς οργανισμούς και στους συμμάχους της ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι νομικά ανυπόστατο, καθώς αγνοεί πλήρως την επήρεια μεγάλων ελληνικών νησιών, όπως η Κρήτη, η Ρόδος και η Κάρπαθος. Η στρατηγική διεθνοποίησης του ζητήματος αποτελεί την πρώτη γραμμή άμυνας, ενισχυμένη από τις επίσημες τοποθετήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες έχουν χαρακτηρίσει το μνημόνιο άκυρο και αποσταθεροποιητικό για την περιοχή.

Τα σενάρια: Επέκταση στα 12 μίλια, ΑΟΖ και σεισμικές έρευνες

Στο τραπέζι της ανάλυσης τίθενται συγκεκριμένες ενέργειες που αποσκοπούν στην εμπέδωση και κατοχύρωση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας:

Πρώτον, η άσκηση του νόμιμου δικαιώματος για επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια νοτίως και ανατολικά της Κρήτης. Ένα τέτοιο βήμα θα δημιουργούσε νέα τετελεσμένα βάσει του διεθνούς δικαίου, περιορίζοντας δραστικά τις όποιες τουρκολιβυκές επιδιώξεις στην περιοχή.

Δεύτερον, η επιτάχυνση των διαδικασιών για τη συμφωνία οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) με τις νόμιμες αρχές της Λιβύης, στο πρότυπο της μερικής οριοθέτησης με την Αίγυπτο. Μια τέτοια κίνηση θα ακύρωνε στην πράξη το τουρκικό αφήγημα.

Τρίτον, η ενεργοποίηση ερευνών για υδρογονάνθρακες και η πραγματοποίηση γεωτρήσεων σε θαλάσσια οικόπεδα νοτίως της Κρήτης, σε συνεργασία με διεθνείς ενεργειακούς κολοσσούς, κίνηση που λειτουργεί ως ισχυρή γεωπολιτική ασπίδα.

Οι εκτιμήσεις των ειδικών: Συρίγος, Κλάψης και Παπασωτηρίου

Μιλώντας στο parapolitika.gr, έγκριτοι πανεπιστημιακοί και αναλυτές χαρτογραφούν τα όρια και τις δυνατότητες της ελληνικής στρατηγικής. Ο αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και βουλευτής Άγγελος Συρίγος επισημαίνει τη σημασία του ρεαλισμού και της στρατηγικής αποτροπής, τονίζοντας πως οποιαδήποτε κίνηση πρέπει να είναι προσεκτικά σχεδιασμένη ώστε να αποτρέπει κλιμάκωση χωρίς ωστόσο να απεμπολείται κανένα κυριαρχικό δικαίωμα.

Από την πλευρά του, ο επίκουρος καθηγητής Διπλωματίας Αντώνης Κλάψης εστιάζει στην ανάγκη διατήρησης της νομικής και διπλωματικής συνέπειας, επισημαίνοντας ότι οι συμμαχίες στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελούν τον κρισιμότερο πολλαπλασιαστή ισχύος για την Ελλάδα. Τέλος, ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Χαράλαμπος Παπασωτηρίου αναλύει τις γεωπολιτικές ισορροπίες, υπογραμμίζοντας ότι η παρουσία διεθνών ενεργειακών εταιρειών στην περιοχή μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά απέναντι σε τουρκικές προκλήσεις, διαμορφώνοντας ένα ασφαλές πλαίσιο προάσπισης των εθνικών συμφερόντων.