Τζον Συτιλίδης στα «Παραπολιτικά»: Τι σηματοδοτεί η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και το σχέδιο που περιορίζει την Άγκυρα

Σε ένα κομβικό χρονικό σημείο για τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και τις ευρωατλαντικές σχέσεις, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη στην Αθήνα στο πλαίσιο του 6ου γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας – ΗΠΑ. Ο έμπειρος διεθνής αναλυτής και πρώην σύμβουλος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τζον Συτιλίδης, αναλύει στα «Παραπολιτικά» τη βαρύτητα των επαφών, επισημαίνοντας ότι η Ουάσινγκτον επιλέγει να εμβαθύνει στρατηγικά με τους πλέον αξιόπιστους συμμάχους της, τη στιγμή που η τουρκική επιθετικότητα δοκιμάζει τη σταθερότητα της περιοχής.

Η ατζέντα του Στρατηγικού Διαλόγου και οι ενεργειακοί διάδρομοι

Κατά τις συνομιλίες του Αμερικανού αξιωματούχου με τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, καθώς και στις συναντήσεις με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τους υπουργούς Νίκο Δένδια και Σταύρο Παπασταύρου, τέθηκε επί τάπητος ένα ευρύ φάσμα θεμάτων. Σύμφωνα με τον κ. Συτιλίδη, ο συντονισμός περιλαμβάνει την εξωτερική πολιτική, την αμυντική συνεργασία, την ανταλλαγή πληροφοριών, αλλά και τη βιομηχανία, τη ναυπηγική και τις ανθεκτικές αλυσίδες εφοδιασμού.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις νέες τεχνολογίες, την κυβερνοασφάλεια και τα μεγάλα περιφερειακά ενεργειακά έργα. Στο επίκεντρο βρίσκονται το σχήμα «3+1» (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ + ΗΠΑ), το East Mediterranean Gas Forum, ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου, η πρωτοβουλία Pax Silica, καθώς και ο οικονομικός διάδρομος Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης (IMEC). Παράλληλα, η παρουσία της υφυπουργού Εξωτερικών για Πολιτικές Υποθέσεις, Άλισον Χούκερ, υπογραμμίζει τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό των αμερικανικών υπηρεσιών για τη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.

Η τουρκική προκλητικότητα και το ενεργειακό μπλόκο στο GSI

Η επίσκεψη Ρούμπιο συμπίπτει χρονικά με την κλιμάκωση της τουρκικής πίεσης σε στρατηγικά ελληνικά έργα, με προεξάρχουσα την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI). Ο κ. Συτιλίδης σημειώνει ότι η Άγκυρα επιχειρεί να παρεμποδίσει τις έρευνες, επικαλούμενη τις διεκδικήσεις της «Γαλάζιας Πατρίδας», οι οποίες καλύπτουν περίπου 462.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Όπως επισημαίνει ο διεθνής αναλυτής, τυχόν νομική κατοχύρωση αυτών των διεκδικήσεων από το τουρκικό κοινοβούλιο αποτελεί συνέχεια του «casus belli» του 1995 και προσπάθεια επιβολής του παράνομου τουρκο-λιβυκού μνημονίου. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η αμερικανική υποστήριξη στα ενεργειακά έργα της Αθήνας λειτουργεί ως σαφές αντίβαρο στους αναθεωρητικούς σχεδιασμούς της γειτονικής χώρας.

Ο ρόλος του Μάρκο Ρούμπιο και η θεσμική θωράκιση της συμμαχίας

Ο Μάρκο Ρούμπιο διαθέτει μακρά εμπειρία στα θέματα της Ανατολικής Μεσογείου, έχοντας υπάρξει συνεισηγητής κομβικών νομοθετικών πράξεων στο Κογκρέσο, όπως το Eastern Mediterranean Security and Energy Partnership Act (2019) και το U.S.-Greece Defense and Inter-Parliamentary Partnership Act (2021).

«Δεν πρόκειται για μια εθιμοτυπική επίσκεψη, αλλά για μια ουσιαστική προσπάθεια θεσμικής εμβάθυνσης της συμμαχίας στις δομές εξωτερικής πολιτικής και εθνικής ασφάλειας των δύο χωρών», υπογραμμίζει ο κ. Συτιλίδης, καταλήγοντας πως η στάση της Ουάσινγκτον στέλνει ταυτόχρονα ένα ηχηρό μήνυμα τόσο προς την Ευρώπη όσο και προς την περιοχή για τη στρατηγική αναβάθμιση της Ελλάδας.