Σύνοδος Κορυφής ΕΕ: Σκληρό παζάρι για προϋπολογισμό και ενέργεια – Το αίτημα της Αθήνας και το ορόσημο Μακρόν

Σε πεδίο έντονων διπλωματικών και πολιτικών αντιπαραθέσεων εξελίσσεται η Σύνοδος Κορυφής των Βρυξελλών, με τους ηγέτες των «27» να επιδίδονται σε ένα εξαιρετικά σκληρό παζάρι γύρω από τον επόμενο πολυετή ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, τη διαχείριση της ενεργειακής κρίσης και τα περιθώρια δημοσιονομικής ευελιξίας. Το χάσμα ανάμεσα στα κράτη του Νότου και το παραδοσιακό μπλοκ των «φειδωλών» παραμένει βαθύ, σε μια περίοδο που η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να χρηματοδοτήσει ταυτόχρονα την ενίσχυση της κοινής άμυνας, την πράσινη μετάβαση και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της.

Η ελληνική παρέμβαση: Δημοσιονομική ευελιξία και ενεργειακό κόστος

Στο επίκεντρο της ελληνικής στρατηγικής βρίσκεται η ανάγκη διασφάλισης ουσιαστικής δημοσιονομικής ευελιξίας, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι σύγχρονες προκλήσεις χωρίς να υπονομευθεί η αναπτυξιακή τροχιά της χώρας. Ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, έθεσε με έμφαση στο τραπέζι των συζητήσεων το ζήτημα της εξαίρεσης συγκεκριμένων στρατηγικών δαπανών, ιδίως στον τομέα της άμυνας, από τους αυστηρούς δημοσιονομικούς υπολογισμούς των εθνικών ελλειμμάτων.

Παράλληλα, η Αθήνα επανέφερε το κρίσιμο θέμα της ενεργειακής ακρίβειας και των δυσλειτουργιών της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Η ελληνική πλευρά ανέδειξε τις περιφερειακές ανισότητες που παρατηρούνται στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ζητώντας κοινές ευρωπαϊκές ρυθμιστικές παρεμβάσεις και στοχευμένη στήριξη, ώστε να μην επιβαρύνονται υπέρμετρα τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις από απότομες και αδικαιολόγητες διακυμάνσεις στις τιμές.

Η αντίσταση των «φειδωλών» και το πολιτικό τελεσίγραφο Μακρόν

Απέναντι στις διεκδικήσεις του ευρωπαϊκού Νότου για ενισχυμένα κονδύλια και χρηματοδοτικά εργαλεία κοινού δανεισμού, οι χώρες του Βορρά –με επικεφαλής τη Γερμανία, την Ολλανδία και τις σκανδιναβικές πρωτεύουσες– διατηρούν σκληρή γραμμή. Επιμένουν στην πιστή τήρηση του Συμφώνου Σταθερότητας και απορρίπτουν νέες δημοσιονομικές παραχωρήσεις, επισημαίνοντας πως η προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην ανακατανομή υφιστάμενων πόρων και στη μείωση των κρατικών χρεών.

Μέσα σε αυτό το τεταμένο κλίμα, ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, έθεσε ένα σαφές χρονοδιάγραμμα, πιέζοντας για οριστική συμφωνία στο πλαίσιο του προϋπολογισμού έως το τέλος του 2026. Η κίνηση αυτή δεν συνδέεται μόνο με την ανάγκη ομαλής έναρξης του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ), αλλά και με το πολιτικό ημερολόγιο της Γαλλίας. Με τις κρίσιμες γαλλικές προεδρικές εκλογές να είναι προγραμματισμένες για την άνοιξη του 2027, το Παρίσι επιδιώκει να κλείσει τα μεγάλα ευρωπαϊκά μέτωπα εγκαίρως, αποτρέποντας τη μετατροπή της ευρωπαϊκής ατζέντας σε εσωτερικό εκλογικό πεδίο πόλωσης.

Η πρόκληση της στρατηγικής αυτονομίας

Οι διεργασίες στις Βρυξέλλες αποδεικνύουν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η επιτακτική ανάγκη για επενδύσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ σε άμυνα, ψηφιακό μετασχηματισμό και ενέργεια προσκρούει στην ετερογένεια των εθνικών συμφερόντων. Οι αποφάσεις που θα ληφθούν τους επόμενους μήνες θα καθορίσουν όχι μόνο την οικονομική σταθερότητα της Ένωσης, αλλά και την ικανότητά της να δράσει ενιαία σε ένα περιβάλλον οξύτατου παγκόσμιου γεωπολιτικού ανταγωνισμού.