ΣτΕ: Ακύρωση αδειών και προγραμμάτων για ΝΠΠΕ λόγω υπόνοιας μεροληψίας και ελλιπών κριτηρίων

Νέες δικαστικές εξελίξεις σημειώνονται γύρω από το πεδίο των ιδιωτικών πανεπιστημίων στη χώρα, καθώς το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) προχώρησε στην ακύρωση συγκεκριμένων διοικητικών πράξεων που αφορούν αδειοδοτήσεις και πιστοποιήσεις προγραμμάτων σπουδών. Η εξέλιξη αυτή έρχεται να φωτίσει εκ νέου το νομοθετικό πλαίσιο λειτουργίας των Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ).

Ειδικότερα, δημοσιεύθηκαν οι αποφάσεις 1167-72/2026 της επταμελούς συνθέσεως του Γ΄ Τμήματος του ΣτΕ. Με τις αποφάσεις αυτές επαναλήφθηκαν οι βασικές κρίσεις της Ολομελείας του ανωτάτου δικαστηρίου, σύμφωνα με τις οποίες το Σύνταγμα δεν απαγορεύει την ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων από κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή χώρες συμβεβλημένες στη GATS. Προϋπόθεση παραμένει η ύπαρξη ειδικού νόμου που διασφαλίζει το υψηλό επίπεδο σπουδών και την ακαδημαϊκή ελευθερία.

Ωστόσο, στο πεδίο της εφαρμογής του νόμου, το ΣτΕ προχώρησε σε κρίσιμες ακυρώσεις. Συγκεκριμένα, με την υπ’ αριθμόν 1171/2026 απόφαση, ακυρώθηκε πράξη του Υφυπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού σχετικά με τη χορήγηση άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτήματος ΝΠΠΕ. Η ακύρωση επήλθε διότι η σχετική άδεια στηρίχθηκε σε σύμφωνη γνώμη της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), η οποία είχε διαμορφωθεί κατόπιν έκθεσης της Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης (ΕΕΑ). Σύμφωνα με το σκεπτικό του δικαστηρίου, μέλος της επιτροπής αυτής διατηρούσε σχέση με τον ενδιαφερόμενο εκπαιδευτικό φορέα, γεγονός που δημιουργούσε υπόνοια μεροληψίας, κατά παράβαση του άρθρου 7 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας.

Επιπρόσθετα, με τις αποφάσεις 1168, 1170 και 1172/2026, το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε αποφάσεις πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών. Η απόφαση αυτή βασίστηκε αφενός στην αλυσιδωτή ακύρωση των αδειών εγκατάστασης των παραρτημάτων και αφετέρου στο γεγονός ότι τα στοιχεία της ΕΘΑΑΕ δεν πληρούσαν τις νόμιμες προϋποθέσεις. Όπως κρίθηκε, τα δεδομένα αυτά δεν συνιστούν τα σαφή ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια που απαιτούν οι εξουσιοδοτικές διατάξεις του ν. 5094/2024 για τη συμμόρφωση των προγραμμάτων σπουδών των ΝΠΠΕ.