Σάλος στο Στρασβούργο: Γυμνός και χρυσός ο Ντόναλντ Τραμπ σε προκλητικό γλυπτό έξω από το Ευρωκοινοβούλιο

Έντονες συζητήσεις και ποικίλες αντιδράσεις έχει προκαλέσει στο Στρασβούργο η παρουσίαση ενός εντυπωσιακού και ιδιαίτερα προκλητικού γλυπτού, το οποίο απεικονίζει τον πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Το έργο τέχνης, που ξεπερνά σε ύψος τα 2,5 μέτρα, παρουσιάζει τον Αμερικανό πολιτικό ολόγυμνο, καλυμμένο με φύλλα χρυσού, να κάθεται στους ώμους ενός εμφανώς καταβεβλημένου άνδρα, ακριβώς έξω από τον χώρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Δημιουργός του έργου είναι ο διεθνούς φήμης Δανός γλύπτης Γενς Γκάλσιοτ, ο οποίος έδωσε στη δημιουργία του δύο τίτλους: «The Orange Plague» («Η Πορτοκαλί Πανώλη») και «The King of Injustice» («Ο Βασιλιάς της Αδικίας»). Το γλυπτό, επιχρυσωμένο με φύλλα 23 καρατίων, βρίθει συμβολισμών που αποσκοπούν στην άσκηση έντονης πολιτικής και κοινωνικής κριτικής.

Ο «Βασιλιάς της Αδικίας» και οι συμβολισμοί της ανισότητας

Στη σύνθεση του έργου, η μορφή του Ντόναλντ Τραμπ κρατά στο ένα χέρι ένα υπερβολικά μακρύ μπαστούνι του γκολφ και στο άλλο μια μικρή ζυγαριά, ενώ κάτω από τα πόδια του βρίσκεται μια σφαίρα που αναπαριστά την υφήλιο. Την ίδια στιγμή, ο άνδρας που τον κουβαλά λυγίζει υπό το βάρος του. Δίπλα στο γλυπτό έχει τοποθετηθεί μια συνοδευτική κάρτα, η οποία καταγράφει με καυστική ειρωνεία τη νοοτροπία της εξουσίας: «Κάθομαι στην πλάτη ενός ανθρώπου. Βυθίζεται κάτω από το βάρος μου. Θα έκανα τα πάντα για να τον βοηθήσω. Εκτός από το να κατέβω από την πλάτη του».

Ο Γενς Γκάλσιοτ εξήγησε ότι η επιλογή της γυμνότητας και της χρυσής επικάλυψης αποτελεί μια ξεκάθαρη αναφορά στο κλασικό παραμύθι του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν «Τα καινούργια ρούχα του αυτοκράτορα». Όπως στην ιστορία ο ματαιόδοξος μονάρχης ζει στην ψευδαίσθηση της πολυτέλειας ενώ είναι στην πραγματικότητα γυμνός, έτσι και εδώ η σάτιρα επιχειρεί να ξεσκεπάσει την υποκρισία γύρω από τις ισχυρές πολιτικές φιγούρες της εποχής μας.

Αιχμές για την κλιματική κρίση και ελεύθερα αρχεία 3D εκτύπωσης

Πέρα από τη συμβολική του διάσταση, το έργο αποτελεί ένα ευθύ πολιτικό σχόλιο σχετικά με τη στάση της αμερικανικής ηγεσίας απέναντι στην κλιματική αλλαγή και την πράσινη μετάβαση. Ο γλύπτης υπογράμμισε ότι στόχος του δεν είναι να πλήξει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αλλά να καταδείξει την τάση των υπερδυνάμεων να αναδιαμορφώνουν τη διεθνή έννομη τάξη με γνώμονα αποκλειστικά τα δικά τους συμφέροντα.

Η πρωτοβουλία επεκτείνεται και στη συμμετοχή των πολιτών. Κατά τη διάρκεια της τριήμερης παρουσίασης στο Στρασβούργο, διανέμονται δωρεάν μικρές εκδοχές του έργου, γνωστές ως «σύμβολα διαμαρτυρίας» (protest tokens). Παράλληλα, ο καλλιτέχνης διέθεσε στο διαδίκτυο ψηφιακά αρχεία ώστε οποιοσδήποτε διαθέτει εκτυπωτή 3D να μπορεί να κατασκευάσει το δικό του αντίγραφο και να συμμετάσχει στη διαμαρτυρία.

Το έργο εκτέθηκε κατόπιν πρόσκλησης του Δανού ευρωβουλευτή της Αριστεράς, Περ Κλάουσεν. Μιλώντας στη Deutsche Welle, ο Κλάουσεν υπογράμμισε ότι δεν φοβάται πιθανές αντιδράσεις, τονίζοντας πως η ανοχή σε τέτοιες καλλιτεχνικές παρεμβάσεις αποτελεί δοκιμασία για όσους κινούνται στην παγκόσμια πολιτική σκηνή. Μέχρι στιγμής, η πλευρά του Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει τοποθετηθεί δημόσια για την έκθεση του έργου.