Πώς χρησιμοποιούμε πραγματικά την Τεχνητή Νοημοσύνη: Η ανεξάρτητη έρευνα που διαψεύδει τις εταιρείες τεχνολογίας

Ενώ οι τεχνολογικοί κολοσσοί όπως η OpenAI και η Anthropic δημοσιεύουν τακτικά εκθέσεις που παρουσιάζουν τα μοντέλα τους ως εργαλεία επαγγελματικής παραγωγικότητας, η πραγματικότητα της καθημερινής χρήσης φαίνεται να είναι εντελώς διαφορετική. Μια νέα, ανεξάρτητη πρωτοβουλία με την ονομασία AI Observatory αποκαλύπτει ότι οι επίσημες εταιρικές αναφορές αποκρύπτουν κρίσιμες πτυχές σχετικά με το πώς αλληλεπιδρούν πραγματικά οι άνθρωποι με συστήματα όπως το ChatGPT, το Claude και το Gemini.

Τα «τυφλά σημεία» των εταιρικών εκθέσεων

Σύμφωνα με την Άνκα Ρόιελ, ερευνήτρια του STAIR Lab στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ και συν-επικεφαλής του AI Observatory, οι κρίσιμες αποφάσεις πολιτικής και ρύθμισης της Τεχνητής Νοημοσύνης λαμβάνονται σήμερα βάσει ελλιπών στοιχείων. Οι εταιρείες επιλέγουν να δημοσιεύουν μόνο τα δεδομένα που εξυπηρετούν το επιχειρηματικό τους αφήγημα, εστιάζοντας στην εργασία και παραλείποντας την προσωπική χρήση.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Anthropic Economic Index. Εφαρμόζοντας τη μεθοδολογία της Anthropic σε πραγματικά δεδομένα χρηστών, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι σχεδόν το 48% των συνομιλιών φιλτράρεται και μένει εκτός αναλύσεων. Αυτές οι μη εργασιακές συνομιλίες αφορούν σε μεγάλο βαθμό ζητήματα υγείας και διαπροσωπικών σχέσεων (44,2%), περιεχόμενο για ενήλικες, καθώς και περιστατικά παρενόχλησης ή ρητορικής μίσους. Αντίστοιχα, στοιχεία της OpenAI έχουν δείξει ότι μόλις το 30% της καταναλωτικής χρήσης του ChatGPT σχετίζεται άμεσα με την εργασία.

Συντροφικότητα, παραπληροφόρηση και διαφορετικές συνήθειες ανά μοντέλο

Αναλύοντας πραγματικές συνομιλίες από το 2023 έως το 2025, η μελέτη κατέγραψε ότι οι διάλογοι με τα chatbots γίνονται διαρκώς μεγαλύτεροι και πιο περίπλοκοι. Παρατηρείται σημαντική αύξηση της καθημερινής φιλικής συνομιλίας (small talk), στοιχείο που υποδεικνύει ότι οι χρήστες αναζητούν όλο και περισσότερο συναισθηματική συντροφικότητα στην Τεχνητή Νοημοσύνη, ενώ τα ίδια τα συστήματα δηλώνουν λιγότερο συχνά την τεχνητή τους φύση.

Επιπλέον, ο σκοπός χρήσης διαφέρει δραστικά ανάλογα με την πλατφόρμα. Το Grok της xAI και το Gemini χρησιμοποιούνται ευρέως για ανάκτηση ειδήσεων, με το Grok να συγκεντρώνει αυξημένα ποσοστά πολιτικού διαλόγου αλλά και παραπληροφόρησης. Αντίθετα, οι χρήστες επιλέγουν το Claude κυρίως για προγραμματισμό (coding), το Gemini για παιχνίδια ρόλων και το ChatGPT για βοήθεια σε σχολικές εργασίες. Ακόμη και μεταξύ διαφορετικών εκδόσεων του ίδιου εργαλείου, όπως το GPT-3.5 και το GPT-4o, παρατηρήθηκε ότι τα νεότερα μοντέλα ευνοούν πολύ μεγαλύτερες και πιο επαναλαμβανόμενες αλληλεπιδράσεις, εγείροντας ανησυχίες για συναισθηματική εξάρτηση.

Η επιτακτική ανάγκη για ανεξάρτητο έλεγχο

«Καμία μεμονωμένη εταιρική έκθεση δεν λέει ολόκληρη την αλήθεια», υπογραμμίζει ο Σέιν Λονγκπρέ, απόφοιτος του MIT Media Lab και συν-επικεφαλής της έρευνας. Καθώς η γενετική Τεχνητή Νοημοσύνη ενσωματώνεται βαθύτερα στην κοινωνία, η ύπαρξη ανεξάρτητων παρατηρητηρίων καθίσταται απαραίτητη ώστε οι ρυθμιστικές αρχές να έχουν πλήρη εικόνα των πραγματικών κινδύνων και των επιπτώσεων της τεχνολογίας στην καθημερινή ζωή.